Ćwiczenia III 10.11.2026

 0    117 kartičky    abcxyz65
Vytisknout hrát zkontrolovat se
 
otázka odpověď
Ustawy powinny być zrozumiałe dla wszystkich.
začněte se učit
Leges ab omnibus intellegi debent.
To co jest jasne nie wymaga interpretacji.
začněte se učit
Clara non sunt interpretanda.
Gdy ustawa nie rozróżnia i naszą rzeczą nie jest rozróżnić.
Gdy ustawa nie czyni rozróżnienia, tam nie możemy różnicować sytuacji na drodze wykładni.
začněte se učit
Lege non distinguente nec nostrum est distinguere.
tłumaczenie, interpretacja, wykładnia prawa
začněte se učit
interpretatio legis
zamysł prawodawcy, intencja
začněte se učit
mens legislatoris
prawodawca
začněte se učit
legislator
wyrok, orzeczenie sądowe, reguła, sentencja, zdanie, opinia
začněte se učit
sententia legis
brzmienie ustawy
začněte se učit
verba legis
słowo, wyraz, czasownik
začněte se učit
verbum, pl. verba
wykładnia przeciw prawu, sprzecznie z prawem, wbrew ustawie, wbrew normom prawnym
začněte se učit
contra legem
wykładnia mimo ustawy, obok ustawy (np. uzupełnienie luki prawnej) (szara strefa)
začněte se učit
praeter legem
wykładnia w celu obejścia ustawy, obejście prawa
začněte se učit
in fraudem legis
wykładnia zgodna z ustawą, według prawa
začněte se učit
iuxta legem, secundum legem
Przeciw ustawie postępuje ten, kto czyni to czego ustawa zabrania; omija ją natomiast ten, kto nie naruszając jej słów, obchodzi jej treść.
začněte se učit
Contra legem facit, qui id facit quod lex prohibet, in fraudem vero, qui salvis verbis legis sententiam eius circumvenit.
ustawa wyższego rzędu
začněte se učit
lex superior (f.)
ustawa niższego rzędu
začněte se učit
lex inferior (f.)
Akt prawny wyższej rangi uchyla akt prawny niższej rangi.
Reguła hierarchiczna
začněte se učit
Lex superior derogat legi inferiori.
przepis szczególny, ustawa specjalna
začněte se učit
lex specialis (f.)
ustawa generalna, przepis ogólny
začněte se učit
lex generalis (f.)
Ustawa szczególna uchyla ustawę ogólną.
Reguła merytoryczna
začněte se učit
Lex specialis derogat legi generali.
nowa ustawa, prawo później obowiązujące
začněte se učit
lex posterior
strasza ustawa, prawo wcześniej obowiązujące
začněte se učit
lex priori
Ustawa póżniejsza uchyla wcześniejszą ustawę.
Reguła chronologiczna
začněte se učit
Lex posterior derogat legi priori.
argument z przeciwieństwa
Jeśli ustawa stanowi coś w określonej sytuacji, to w sytuacji przeciwnej nie stanowi tego.
začněte se učit
argumentum a contrario
argument z podobieństwa
sytuacji prawnie uregulowanej i sytuacji nieureulowanej
začněte se učit
argumentum a simili
argument powołany w oparciu o systematykę ustawy
začněte se učit
argumentum a rubrica
argument z silniejszego
začněte se učit
argumentum a fortiori
wnioskowanie z mniejszego na większe
začněte se učit
argumentum a minori ad maius
wnioskowanie z większego na mniejsze
začněte se učit
argumentum a maiori ad minus
apriotycznie, „z góry”, „z założenia”, „z wcześniejszego”, dedukcja
Wychodzimy od ogólnych zasad lub założeń, aby dojść do wniosku dotyczącego konkretnego przypadku.
začněte se učit
a priori
po fakcie, „z dołu do góry”, „z późniejszego”, indukcja
Z poszczególnych obserwacji wyciąga się wnioski ogólne.
začněte se učit
a posteriori
z definicji
začněte se učit
ex definitione
zgodnie z przypuszczeniem, zgodnie z założeniem
začněte se učit
ex hypothesi
Późniejsza ustawa ogólna nie znosi mocy obowiązującej wcześniejszej ustawy szczególnej.
Reguła kolizyjna II stopnia
začněte se učit
lex posterior generalis non derogat legi priori speciali.
mocą samego prawa
začněte se učit
ipso iure
mocą samego faktu
začněte se učit
ipso facto
domniemanie prawa
začněte se učit
praesumptio iuris
zmiana na niekorzyść
začněte se učit
reformatio in peius
zmiana na korzyść
začněte se učit
reformatio in melius
wyraźnymi słowami, coś wyrażone jest wprost
začněte se učit
expressis verbis
wyraźnie, jasno (zwłaszcza w odniesieniu do tekstu prawnego)
začněte se učit
explicite
bez wyraźnego sformułowania, domyślnie
začněte se učit
implicite
w szerokim znaczeniu
začněte se učit
sensu largo
w wąskim znaczeniu
začněte se učit
sensu stricto
od teraz
začněte se učit
ex nunc
od wtedy, od początku
začněte se učit
ex tunc
ściśle, dokładnie
začněte se učit
stricte
tamże
začněte se učit
ibidem
ten sam/ta sama, tenże/taż, tegoż/tejże
začněte se učit
idem/eadem
na przykład
začněte se učit
exempli gratia (e. g.)
Każdy początek wydaje się trudny.
začněte se učit
Omne initium difficile videtur.
umowa przedwstępna
začněte se učit
pactum de contrahendo (n.)
zawierać
dopełniacz!
začněte se učit
contraho
contrahero
(o) zawieraniu, (o) zawarciu
začněte se učit
de contrahendo
umowa co do niezbywania rzeczy, umowne wykluczenie wyzbycia się rzeczy
začněte se učit
pactum de non alienando (n.)
zrzec się prawa, pozbyć się czegoś, sprzedać, odłączyć
dopełniacz!
začněte se učit
alieno
alienare
umowa co do niewyzbywania prawa, umowne wykluczenie przelewu (cesji) wierzytelno
začněte se učit
pactum de non cedendo (n.)
zrzec się, zrezygnować, odstąpić coś komuś
dopełniacz!
začněte se učit
cedo
cedere
umowa o niedochodzeniu roszczenia
začněte se učit
pactum de non petendo (n.)
rościć sobie prawo, dochodzić sądownie, usilnie prosić, żądać
dopełniacz!
začněte se učit
peto
petere
umowa na rzecz osoby trzeciej
začněte se učit
pactum in favorem tertii (n.)
dobro, korzyść
začněte se učit
favor (m.)
czynność prawna, umowa
dopełniacz!
začněte se učit
negotium, negotia (n.)
negotii
czynność prawna, czynność faktyczna
dopełniacz!
začněte se učit
actus, actus (n.)
actus
umowa, porozumienie, układ
dopełniacz!
začněte se učit
pactum, pacta (n.)
pacti
umowa, zobowiązanie z umowy, kontrakt, klauzula
dopełniacz!
začněte se učit
contractus, contractus (n.)
contractus
Umowa jest porozumieniem i zgodą dwóch lub więcej stron, co do tego samego.
začněte se učit
Et est pactio duorum pluriumve in idem placitum est consensus.
Umów należy dotrzymywać.
začněte se učit
Pacta servanda sunt/Pacta sunt servanda.
Kontrakt jest wzajemnym zobowiązaniem.
začněte se učit
Contractus est ultro citroque obligationem.
czynność prawna dwustronna
Potrzeba oświadzenia woli minimum dwóch stron.
začněte se učit
negotium bilaterale
czynność prawna jednostronna
Wystarczy oświadzenie woli jednej ze stron.
začněte se učit
negotium unilaterale
czynność prawna między żyjącymi
Wywołuje sktuki prawne za życia obu stron.
začněte se učit
negotium inter vivos
czynność prawna na przypadek śmierci
Wywołuje skutki prawne po śmierci jednej ze stron np. testament.
začněte se učit
negotium mortis causa
czynność prawna pomiędzy obecnymi
začněte se učit
negotium inter praesentes
czynność prawna pomiędzy nieobecnymi
Jedna osoba złożyła oświadczenie woli jednego dnia, druga strona innego dnia, obie strony się nie spotkały.
začněte se učit
negotium inter absentes
czynność prawna nieistniejąca (gdy nie doszło do zawarcia czynności prawnej)
np. orzeczenia TK wydane przez składy wybrane z naruszeniem prawa
začněte se učit
negotium non existens
czynność prawna (po polsku)
začněte se učit
oświadczenie woli, które zmierza do wywołania skutków prawnych np. testament i umowa
między, wśród
začněte se učit
inter
żywy
we wszystkich rodzajach
začněte se učit
vivus (m.), viva (f.), vivum (n.)
śmierć, zgon, bogini śmierci
dopełniacz!
začněte se učit
mors (f.)
mortis
istnieć, powstać, wystąpić, pokazać się
začněte se učit
existo, existere
istniejący
začněte se učit
existens
istotne elementy (części składowe) czynność prawnej
Niezbędne, decydujące o przynależności czynności do danego typu.
začněte se učit
essentialia negotii
naturalne elementy (części składowe) czynność prawnej
Naturalne, ale niekonieczne.
začněte se učit
naturalia negotii
uboczne elementy (części składowe) czynność prawnej
Postanowienia szczególne, umożliwiające bardziej elastyczne ukształtowanie czynności prawnej, bazujące na przyszłych zdarzeniach.
začněte se učit
accidentalia negotii
termin, dzień, oznaczona chwila
dopełniacz!
začněte se učit
dies (m. f.)
diei
termin zawieszający (dosł. dzień od którego)
Początkowy termin, z którego nadejściem zaczynają się skutki czynności prawnej.
začněte se učit
dies a quo
termin rozwiązujący (dosł. dzień do którego)
Końcowy termin, z którego nadejściem ustają skutki czynności prawnej.
začněte se učit
dies ad quem
termin zawarcia czynności prawnej, dzień przypadający
začněte se učit
dies cedens
termin wymagalności spełnienia zobowiązania, dzień nadchodzący
začněte se učit
dies veniens
warunek, zastrzeżenie umowne, położenie (w tym prawne położenie osób lub rzeczy)
začněte se učit
condicio (f.)
warunek prawny
Przesłanka wynikająca z mocy samego prawa.
začněte se učit
conditio iuris
warunek możliwy do spełnienia
začněte se učit
conditio possibilis
warunek niemożliwy do spełnienia
začněte se učit
conditio impossibilis
warunek konieczny do spełnienia, nieodzowny
začněte se učit
conditio sine qua non
warunek zawieszający
Czynność prawna zacznie wywoływać skutki, jeśli ziścić się dany warunek.
začněte se učit
conditio suspensiva
warunek rozwiązujący
Czynność prawna zaprzestanie wywoływać skutki w chwili, kiedy ziści się warunek.
začněte se učit
conditio resolutiva
sposób postępowania, polecenie (klauzula w czynności prawnej), miara, sposób
Obowiązek ten jednak nie rodzi zobowiązania pod względem prawa (nie czyni nikogo wierzycielem.)
Jako polecenie w czynności prawnej oparty jest na nałożeniu na otrzymującego nieodpłatne przysporzenie (np. darowiznę czy spadek) obowiązku określonego zachowania się.
začněte se učit
modus (m.)
sposób nabycia
začněte se učit
modus acquirendi
sposób działania, wykonywania
začněte se učit
modus faciendi
sposób działania, funkcjonowania
začněte se učit
modus operandi
sposób obradowania, postępowania
začněte se učit
modus procedendi
sposób życia, postępowania, układania stosunków międzyludzkich
začněte se učit
modus vivendi
ważność czynności prawnej
začněte se učit
validitas negotii
nieważność czynności prawnej
začněte se učit
invaliditas negotii
ważna czynność prawna
začněte se učit
negotium validum (n.)
nieważna czynność prawna
začněte se učit
negotium invalidum (n.)
czynność prawna nieważna
začněte se učit
negotium nullum (n.)
godziwa, dozwolona czynność prawna
začněte se učit
negotium licitum (n.)
niegodziwa, niedozwolona czynność prawna
začněte se učit
negotium illicitum (n.)
udawanie, symulacja, pozór, czynność prawna zawarta dla pozoru
začněte se učit
simulatio (f.)
udawanie, ukrywanie, utajnianie, czynność prawna przemilczana zawarta dla ukryci
začněte se učit
dissimulatio (f.)
oświadczenie złożone nie na serio
np. aktorzy grający scenę ślubu nie stają się małżeństwem.
začněte se učit
per oicum
zastrzeżenie potajemne
Ktoś składa komuś oświadczenie woli, ale w głowie ma jakieś zaostrzenie, zakłada, że umowa jest ważna pod jakimś warunkiem o czym nie informuje drugiej strony.
začněte se učit
reservatio mentalis
unieważnienie czynności prawnej
začněte se učit
convaliatio negotii
uzdrowienie czynności prawnej
Czynność prawna normalnie jest nieważna, ale wyjątkowo, na mocy konkretnego przepisu zyskuje moc prawną.
začněte se učit
sanatio negotii
czynność prawna kulejąca, czynność dokonywana przez niedojrzałego bez współdziałania opiekuna
Mamy z nią doczynienia gdy jej skuteczność zależna jest od jej potwierdzenia; do tego czasu pozostaje w zawieszeniu; potwierdzana jest zawsze z mocą wsteczną.
začněte se učit
negotium claudicans (n.)

Chcete-li přidat komentář, musíte se přihlásit.