Fizyka - Mechanika

 0    168 kartičky    mateuszzarzecznymodliborzyce
stáhnout mp3 Vytisknout hrát zkontrolovat se
 
otázka język polski odpověď język polski
Jednostka fizyczna
začněte se učit
Ustala wspólny sposób opisu wielkości aby pomiary były porównywalne
Układ SI
začněte se učit
Międzynarodowy system jednostek oparty na jednostkach podstawowych i pochodnych
Wielkość podstawowa
začněte se učit
Wielkość niezdefiniowana przez inne np długość masa czas
Wielkość pochodna
začněte se učit
Wielkość zdefiniowana przez podstawowe np prędkość przyspieszenie siła
Konwersja jednostek
začněte se učit
Zmiana zapisu tej samej wielkości na inną jednostkę bez zmiany sensu fizycznego
Analiza wymiarowa
začněte se učit
Sprawdzanie poprawności równań przez porównanie wymiarów obu stron
Wymiar wielkości
začněte se učit
Opis typu wielkości w kategoriach długości masy czasu i innych
Rząd wielkości
začněte se učit
Przybliżony rozmiar liczby opisany potęgą dziesięciu ułatwia ocenę skali
Szacowanie w fizyce
začněte se učit
Pozwala szybko ocenić czy wynik jest realistyczny i jaki ma rząd wielkości
Pytanie Fermiego
začněte se učit
Szacowanie złożonej wielkości przez rozbicie na proste założenia i przybliżenia
Cyfry znaczące
začněte se učit
Określają sensowną dokładność zapisu wyniku pomiaru i obliczeń
Błąd pomiaru
začněte se učit
Różnica między wartością zmierzoną a rzeczywistą wynikająca z ograniczeń pomiaru
Dokładność pomiaru
začněte se učit
Informuje jak blisko wartości prawdziwej może być wynik pomiaru
Precyzja pomiaru
začněte se učit
Informuje jak powtarzalne są wyniki niezależnie od tego czy są blisko prawdy
Model fizyczny
začněte se učit
Uproszczony opis rzeczywistości zachowujący kluczowe cechy zjawiska
Zakres stosowalności praw
začněte se učit
Prawo działa dobrze tylko w pewnym zakresie warunków skali i dokładności
Skalar
začněte se učit
Wielkość opisana tylko wartością liczbową bez kierunku
Wektor
začněte se učit
Wielkość opisana wartością oraz kierunkiem i zwrotem
Przykład skalaru
začněte se učit
Masa temperatura energia są skalarami bo nie mają kierunku
Przykład wektora
začněte se učit
Przemieszczenie prędkość przyspieszenie siła są wektorami bo mają kierunek
Wartość wektora
začněte se učit
Długość wektora opisująca jego wielkość niezależnie od kierunku
Zwrot wektora
začněte se učit
Określa w którą stronę działa wielkość wektorowa
Dodawanie wektorów
začněte se učit
Łączy wektory zgodnie z geometrią aby otrzymać wektor wypadkowy
Odejmowanie wektorów
začněte se učit
To dodawanie wektora przeciwnego co zmienia zwrot jednego z nich
Rozkład na składowe
začněte se učit
Zastąpienie wektora sumą prostopadłych składowych ułatwia analizę ruchu i sił
Układ współrzędnych
začněte se učit
Sposób opisu położenia i składowych wektora w przestrzeni
Wektor jednostkowy
začněte se učit
Wektor o długości jeden określa czysty kierunek osi
Iloczyn skalarny
začněte se učit
Daje liczbę opisuje zgodność kierunków i pozwala liczyć pracę
Sens iloczynu skalarnego
začněte se učit
Jest największy gdy wektory są równoległe i zero gdy są prostopadłe
Iloczyn wektorowy
začněte se učit
Daje wektor prostopadły opisuje moment siły i pole równoległoboku
Sens iloczynu wektorowego
začněte se učit
Jest zerowy gdy wektory są równoległe i maksymalny gdy są prostopadłe
Położenie
začněte se učit
Opisuje gdzie znajduje się ciało względem wybranego punktu odniesienia
Punkt odniesienia
začněte se učit
Wybór zera położenia jest umowny ale wpływa na wartości położenia
Przemieszczenie
začněte se učit
Zmiana położenia jest wektorem zależy tylko od punktu startu i końca
Droga
začněte se učit
Długość toru ruchu jest skalarem i zależy od przebiegu ruchu
Prędkość średnia
začněte se učit
Przemieszczenie podzielone przez czas opisuje kierunek i tempo zmiany położenia
Szybkość średnia
začněte se učit
Droga podzielona przez czas opisuje tempo bez informacji o kierunku
Prędkość chwilowa
začněte se učit
Granica prędkości średniej dla bardzo małego czasu opisuje stan ruchu w danej chwili
Przyspieszenie średnie
začněte se učit
Zmiana prędkości w czasie uśredniona na danym przedziale czasu
Przyspieszenie chwilowe
začněte se učit
Granica przyspieszenia średniego opisuje jak prędkość zmienia się w danej chwili
Ruch jednostajny prostoliniowy
začněte se učit
Prędkość jest stała a przyspieszenie równe zero
Ruch jednostajnie przyspieszony
začněte se učit
Przyspieszenie stałe powoduje liniową zmianę prędkości w czasie
Spadek swobodny
začněte se učit
Ruch w polu grawitacyjnym gdy jedyną siłą jest ciężar i pomijamy opór powietrza
Sens spadku swobodnego
začněte se učit
Wszystkie ciała mają to samo przyspieszenie g niezależnie od masy w tym samym miejscu
Rzut pionowy w górę
začněte se učit
Ciało zwalnia bo przyspieszenie g jest skierowane w dół aż do zatrzymania chwilowego
Szczyt rzutu pionowego
začněte se učit
W najwyższym punkcie prędkość jest chwilowo zero ale przyspieszenie nadal wynosi g
Ruch w dwóch wymiarach
začněte se učit
Można analizować niezależnie składową poziomą i pionową gdy siły są rozdzielne
Rzut ukośny
začněte se učit
To złożenie ruchu jednostajnego w poziomie i ruchu z przyspieszeniem w pionie
Czas lotu w rzucie
začněte se učit
Zależy od ruchu pionowego bo g działa w pionie
Zasięg rzutu
začněte se učit
Zależy od prędkości początkowej oraz kąta i czasu lotu
Ruch po okręgu jednostajny
začněte se učit
Szybkość stała ale prędkość zmienia kierunek więc jest przyspieszenie
Przyspieszenie dośrodkowe
začněte se učit
Skierowane do środka okręgu odpowiada za zmianę kierunku prędkości
Sens przyspieszenia dośrodkowego
začněte se učit
Nie zwiększa szybkości tylko zakrzywia tor ruchu
Ruch względny
začněte se učit
Opis ruchu zależy od obserwatora i wybranego układu odniesienia
Układ inercjalny
začněte se učit
Układ w którym ciało bez sił porusza się ruchem jednostajnym prostoliniowym
Układ nieinercjalny
začněte se učit
Układ przyspieszający w którym pojawiają się siły bezwładności jako opis efektów
Siła
začněte se učit
Oddziaływanie mogące zmieniać ruch lub kształt ciała i ma charakter wektorowy
Pierwsza zasada Newtona
začněte se učit
Bez wypadkowej siły ciało zachowuje spoczynek lub ruch jednostajny
Sens pierwszej zasady
začněte se učit
Zmiana ruchu wymaga przyczyny czyli wypadkowej siły
Druga zasada Newtona
začněte se učit
Wypadkowa siła powoduje przyspieszenie proporcjonalne do siły i odwrotnie do masy
Sens drugiej zasady
začněte se učit
Siła jest tym co zmienia prędkość a masa mierzy bezwładność
Masa
začněte se učit
Miara bezwładności czyli oporu ciała przed zmianą prędkości
Ciężar
začněte se učit
Siła grawitacji działająca na ciało w pobliżu Ziemi skierowana w dół
Różnica masa i ciężar
začněte se učit
Masa jest cechą ciała a ciężar zależy od pola grawitacyjnego
Trzecia zasada Newtona
začněte se učit
Oddziaływania występują parami siły mają równe wartości i przeciwne zwroty
Sens trzeciej zasady
začněte se učit
Siła nigdy nie działa sama zawsze jest para akcji i reakcji na różne ciała
Diagram sił
začněte se učit
To rysunek wszystkich sił działających na ciało ułatwia analizę wypadkowej
Wypadkowa siła
začněte se učit
Suma wektorowa wszystkich sił decyduje o przyspieszeniu
Siła normalna
začněte se učit
Reakcja podłoża prostopadła do powierzchni dostosowuje się do nacisku
Napięcie linki
začněte se učit
Siła przenoszona przez naprężoną linkę działa wzdłuż linki
Tarcie statyczne
začněte se učit
Przeciwdziała rozpoczęciu poślizgu i dostosowuje się do potrzeb do pewnego maksimum
Tarcie kinetyczne
začněte se učit
Przeciwdziała ruchowi ślizgowemu ma zwykle stałą wartość dla danych powierzchni
Sens tarcia
začněte se učit
Zmienia energię mechaniczną w ciepło i hamuje ruch względny powierzchni
Siła sprężystości
začněte se učit
Siła wynikająca z odkształcenia dąży do przywrócenia kształtu równowagi
Sprężyna i prawo Hooke a
začněte se učit
Siła sprężystości rośnie wraz z odkształceniem i jest skierowana przeciwnie do niego
Siła oporu ośrodka
začněte se učit
Siła działająca przeciwnie do ruchu zależy od prędkości kształtu i właściwości ośrodka
Prędkość graniczna
začněte se učit
Stan gdy siła oporu równoważy ciężar i przyspieszenie zanika
Siła dośrodkowa
začněte se učit
Wypadkowa sił skierowana do środka zapewnia ruch po okręgu
Nie istnieje osobna siła dośrodkowa
začněte se učit
To nie nowy rodzaj siły tylko rola wypadkowej sił w ruchu krzywoliniowym
Siła odśrodkowa
začněte se učit
Siła pozorna w układzie nieinercjalnym pojawia się jako efekt bezwładności
Równowaga dynamiczna
začněte se učit
Gdy wypadkowa siła jest zero ciało może poruszać się jednostajnie
Praca
začněte se učit
Opis transferu energii przez siłę działającą na przemieszczeniu
Sens pracy
začněte se učit
Dodatnia praca zwiększa energię kinetyczną ujemna ją zmniejsza
Praca a kierunek siły
začněte se učit
Pracę wykonuje składowa siły równoległa do przemieszczenia
Energia kinetyczna
začněte se učit
Energia związana z ruchem zależy od masy i prędkości
Twierdzenie o pracy i energii
začněte se učit
Zmiana energii kinetycznej równa jest pracy wykonanej przez wypadkową siłę
Energia potencjalna grawitacji
začněte se učit
Energia wynikająca z położenia w polu grawitacyjnym rośnie z wysokością
Energia potencjalna sprężystości
začněte se učit
Energia zmagazynowana w odkształconej sprężynie
Siła zachowawcza
začněte se učit
Siła której praca zależy tylko od punktów startu i końca a nie od drogi
Przykład siły zachowawczej
začněte se učit
Siła grawitacji i siła sprężystości są zachowawcze w idealnych warunkach
Siła niezachowawcza
začněte se učit
Siła której praca zależy od drogi i zamienia energię mechaniczną w inne formy
Przykład siły niezachowawczej
začněte se učit
Tarcie i opór powietrza są niezachowawcze bo generują ciepło
Zasada zachowania energii mechanicznej
začněte se učit
Gdy działają tylko siły zachowawcze suma energii kinetycznej i potencjalnej jest stała
Sens zachowania energii
začněte se učit
Energia nie znika tylko zmienia formę a bilans energii opisuje przemiany
Moc
začněte se učit
Szybkość wykonywania pracy czyli tempo przekazywania energii
Sens mocy
začněte se učit
Ta sama praca wykonana szybciej oznacza większą moc
Wykres energii potencjalnej
začněte se učit
Pokazuje jak energia zależy od położenia i gdzie występują stany stabilne
Stan równowagi stabilnej
začněte se učit
Małe wychylenie powoduje siłę przywracającą do położenia równowagi
Stan równowagi niestabilnej
začněte se učit
Małe wychylenie powoduje oddalanie od równowagi
Pęd
začněte se učit
Wektor opisujący ilość ruchu zależny od masy i prędkości
Sens pędu
začněte se učit
Pęd mówi jak trudno zmienić ruch ciała w krótkim czasie
Popęd siły
začněte se učit
Iloczyn siły i czasu działania opisuje jak bardzo zmienia się pęd
Zasada zachowania pędu
začněte se učit
Gdy wypadkowa siła zewnętrzna jest zero całkowity pęd układu jest stały
Sens zachowania pędu
začněte se učit
Wewnętrzne siły nie zmieniają pędu całego układu bo znoszą się parami
Zderzenie sprężyste
začněte se učit
W zderzeniu zachowana jest energia kinetyczna układu i pęd
Zderzenie niesprężyste
začněte se učit
W zderzeniu część energii kinetycznej przechodzi w inne formy ale pęd nadal jest zachowany
Zderzenie doskonale niesprężyste
začněte se učit
Ciała po zderzeniu poruszają się razem a energia kinetyczna maleje najbardziej
Środek masy
začněte se učit
Punkt opisujący średnie położenie masy układu i ruch całego układu
Sens środka masy
začněte se učit
Ruch środka masy zależy tylko od sił zewnętrznych i upraszcza analizę układów
Napęd rakietowy
začněte se učit
Rakieta przyspiesza bo wyrzuca masę do tyłu a pęd całego układu jest zachowany
Sens napędu rakietowego
začněte se učit
Ruch nie wymaga oparcia o powietrze tylko wymiany pędu z wyrzucanymi gazami
Ruch obrotowy
začněte se učit
Ruch wokół osi opisuje się wielkościami kątowymi zamiast liniowych
Przemieszczenie kątowe
začněte se učit
Zmiana kąta położenia w ruchu obrotowym
Prędkość kątowa
začněte se učit
Tempo zmiany kąta określa jak szybko obraca się ciało
Przyspieszenie kątowe
začněte se učit
Tempo zmiany prędkości kątowej opisuje jak szybko zmienia się obrót
Związek ruchu obrotowego i postępowego
začněte se učit
Punkty dalej od osi mają większą prędkość liniową przy tej samej prędkości kątowej
Moment bezwładności
začněte se učit
Miara oporu przed zmianą ruchu obrotowego zależy od rozkładu masy względem osi
Sens momentu bezwładności
začněte se učit
Ta sama masa może obracać się łatwiej lub trudniej zależnie od tego jak daleko jest od osi
Energia kinetyczna obrotu
začněte se učit
Energia związana z ruchem obrotowym zależy od momentu bezwładności i prędkości kątowej
Moment siły
začněte se učit
Tendencja siły do wywołania obrotu zależy od ramienia siły i kierunku działania
Ramię siły
začněte se učit
Odległość prostopadła od osi do linii działania siły decyduje o skuteczności obracania
Druga zasada dla obrotu
začněte se učit
Wypadkowy moment siły powoduje przyspieszenie kątowe zależne od momentu bezwładności
Praca w ruchu obrotowym
začněte se učit
Siła wywołująca obrót może wykonywać pracę zmieniając energię kinetyczną obrotu
Toczenie bez poślizgu
začněte se učit
Toczenie łączy ruch postępowy i obrotowy a punkt styku chwilowo ma zero prędkości względem podłoża
Sens toczenia
začněte se učit
Prędkość liniowa środka jest powiązana z prędkością kątową przez promień koła
Moment pędu
začněte se učit
Wielkość opisująca ruch obrotowy zależy od rozkładu masy i prędkości kątowej
Sens momentu pędu
začněte se učit
Określa jak trudno zmienić stan obrotu podobnie jak pęd w ruchu postępowym
Zasada zachowania momentu pędu
začněte se učit
Gdy wypadkowy moment sił zewnętrznych jest zero moment pędu układu jest stały
Skutek zachowania momentu pędu
začněte se učit
Gdy zmniejsza się moment bezwładności wzrasta prędkość kątowa aby zachować moment pędu
Precesja żyroskopu
začněte se učit
Gdy działa moment siły na wirujący obiekt oś obrotu zmienia kierunek zamiast po prostu się przewrócić
Sens precesji
začněte se učit
Zmiana kierunku momentu pędu jest prostopadła do działającego momentu siły
Równowaga statyczna
začněte se učit
Ciało nie przyspiesza ani nie obraca się więc wypadkowa sił i momentów jest równa zero
Warunek równowagi sił
začněte se učit
Suma sił musi być równa zero aby nie było przyspieszenia postępowego
Warunek równowagi momentów
začněte se učit
Suma momentów musi być równa zero aby nie było przyspieszenia kątowego
Stabilność konstrukcji
začněte se učit
Położenie środka masy względem punktów podparcia decyduje czy ciało się przewróci
Naprężenie
začněte se učit
Miara sił wewnętrznych w materiale związana z obciążeniem
Odkształcenie
začněte se učit
Miara zmiany kształtu lub rozmiaru materiału pod wpływem sił
Moduł sprężystości
začněte se učit
Opisuje sztywność materiału czyli jak duże naprężenie daje dane odkształcenie
Sprężystość
začněte se učit
Odkształcenie odwracalne po usunięciu siły ciało wraca do kształtu
Plastyczność
začněte se učit
Odkształcenie trwałe po usunięciu siły ciało nie wraca do kształtu
Prawo powszechnego ciążenia
začněte se učit
Każde dwa ciała przyciągają się siłą zależną od mas i odległości
Sens grawitacji
začněte se učit
To uniwersalne oddziaływanie odpowiedzialne za spadek swobodny i ruch planet
Grawitacja przy powierzchni Ziemi
začněte se učit
W pobliżu Ziemi pole jest prawie stałe więc ciężar jest w przybliżeniu stały
Pole grawitacyjne
začněte se učit
Opisuje jak silnie grawitacja działa w przestrzeni niezależnie od badanego ciała
Energia potencjalna grawitacji
začněte se učit
Szczególny sposób zapisu pracy grawitacji pozwala opisywać przemiany energii
Orbita
začněte se učit
Zakrzywiony ruch pod wpływem grawitacji gdy prędkość jest odpowiednia do ciągłego spadania wokół planety
Sens orbity
začněte se učit
Satelita stale spada ale omija Ziemię bo ma dużą prędkość poziomą
Prawa Keplera
začněte se učit
Opisują ruch planet po elipsach oraz zależności okresu od rozmiaru orbity
Siły pływowe
začněte se učit
Różnica sił grawitacji na różnych częściach ciała powoduje rozciąganie i deformacje
Sens sił pływowych
začněte se učit
Powstają bo grawitacja słabnie z odległością więc bliższa strona jest silniej przyciągana
Płyn
začněte se učit
Substancja która może płynąć i przyjmuje kształt naczynia
Gęstość
začněte se učit
Stosunek masy do objętości opisuje jak dużo materii jest w danej objętości
Ciśnienie
začněte se učit
Siła na jednostkę powierzchni opisuje jak rozkłada się nacisk w płynie lub gazie
Ciśnienie hydrostatyczne
začněte se učit
Rosnące z głębokością bo niżej znajduje się większy słup płynu
Sens ciśnienia w płynie
začněte se učit
Ciśnienie działa we wszystkich kierunkach a nie tylko w dół
Prawo Pascala
začněte se učit
Zmiana ciśnienia w zamkniętym płynie przenosi się jednakowo w całej objętości
Zastosowanie prawa Pascala
začněte se učit
Umożliwia działanie układów hydraulicznych i wzmacnianie siły przez różne powierzchnie
Prawo Archimedesa
začněte se učit
Ciało zanurzone w płynie doświadcza siły wyporu równej ciężarowi wypartego płynu
Sens siły wyporu
začněte se učit
Wynika z różnicy ciśnień między dołem a górą zanurzonego ciała
Pływanie i tonięcie
začněte se učit
Ciało pływa gdy średnia gęstość jest mniejsza od gęstości płynu a tonie gdy jest większa
Przepływ płynu
začněte se učit
Ruch płynu opisuje się przez prędkość przepływu i natężenie przepływu
Równanie ciągłości
začněte se učit
Zachowanie masy w przepływie oznacza że zwężenie przekroju zwiększa prędkość przepływu
Sens równania ciągłości
začněte se učit
To ta sama ilość płynu musi przejść przez każdy przekrój w tym samym czasie
Równanie Bernoulliego
začněte se učit
Opis zachowania energii w przepływie pokazuje związek między ciśnieniem prędkością i wysokością
Sens Bernoulliego
začněte se učit
Gdzie płyn płynie szybciej tam ciśnienie statyczne bywa mniejsze w idealnym przepływie
Lepkość
začněte se učit
Wewnętrzne tarcie w płynie utrudnia przepływ i powoduje straty energii
Przepływ laminarny
začněte se učit
Warstwy płynu płyną uporządkowanie co daje mniejsze straty
Przepływ turbulentny
začněte se učit
Chaotyczne wiry zwiększają opór i straty energii w przepływie

Chcete-li přidat komentář, musíte se přihlásit.