fizyka rau kolos

 0    160 kartičky    gowienko
stáhnout mp3 Vytisknout hrát zkontrolovat se
 
otázka język polski odpověď język polski
Ruch
začněte se učit
Ruch to zmiana położenia ciała względem wybranego układu odniesienia w czasie.
Układ odniesienia
začněte se učit
Układ odniesienia to ciało lub zbiór ciał, względem których opisujemy położenie i ruch innych ciał.
Tor ruchu
začněte se učit
Tor ruchu to linia, po której porusza się ciało.
Droga
začněte se učit
Droga to długość toru przebytego przez ciało.
Przemieszczenie
začněte se učit
Przemieszczenie to wektor łączący położenie początkowe i końcowe ciała.
Prędkość
začněte se učit
Prędkość określa szybkość zmiany położenia ciała w czasie. Jest wielkością wektorową.
Szybkość
začněte se učit
Szybkość to wartość prędkości, czyli wielkość skalarna.
Przyspieszenie
začněte se učit
Przyspieszenie określa, jak szybko zmienia się prędkość ciała w czasie.
Ruch jednostajny prostoliniowy
začněte se učit
W ruchu jednostajnym prostoliniowym ciało porusza się po linii prostej ze stałą prędkością.
Ruch jednostajnie przyspieszony
začněte se učit
W ruchu jednostajnie przyspieszonym przyspieszenie jest stałe, a prędkość zmienia się liniowo w czasie.
Rzut poziomy
začněte se učit
Rzut poziomy to złożenie ruchu jednostajnego poziomego i ruchu jednostajnie przyspieszonego pionowego pod wpływem grawitacji.
Rzut ukośny
składa się z ruchu poziomego i pionowego.
začněte se učit
Rzut ukośny to ruch ciała wyrzuconego pod kątem do poziomu
Ruch po okręgu
začněte se učit
Ruch po okręgu to ruch, którego torem jest okrąg. Występuje w nim przyspieszenie dośrodkowe skierowane do środka okręgu.
Przyspieszenie dośrodkowe
začněte se učit
Przyspieszenie dośrodkowe zmienia kierunek prędkości ciała poruszającego się po okręgu i jest skierowane do środka okręgu.
Siła
začněte se učit
Siła to wielkość wektorowa opisująca oddziaływanie między ciałami. Może powodować zmianę ruchu lub odkształcenie ciała.
Masa
začněte se učit
Masa jest miarą bezwładności ciała, czyli oporu ciała wobec zmiany jego ruchu.
I zasada dynamiki Newtona
začněte se učit
Jeżeli na ciało nie działa żadna siła wypadkowa albo siły się równoważą, ciało pozostaje w spoczynku lub porusza się ruchem jednostajnym prostoliniowym.
II zasada dynamiki Newtona
začněte se učit
Przyspieszenie ciała jest wprost proporcjonalne do siły wypadkowej i odwrotnie proporcjonalne do masy ciała.
III zasada dynamiki Newtona
začněte se učit
Jeżeli jedno ciało działa na drugie siłą, to drugie działa na pierwsze siłą o tej samej wartości i kierunku, ale przeciwnym zwrocie.
Bezwładność
začněte se učit
Bezwładność to cecha ciała polegająca na zachowywaniu stanu spoczynku lub ruchu jednostajnego prostoliniowego.
Siła ciężkości
začněte se učit
Siła ciężkości to siła, z jaką Ziemia przyciąga ciało.
Ciężar ciała
začněte se učit
Ciężar to siła grawitacji działająca na ciało.
Siła tarcia
začněte se učit
Siła tarcia działa przeciwnie do ruchu lub próby ruchu ciała względem powierzchni.
Siła sprężystości
začněte se učit
Siła sprężystości pojawia się przy odkształceniu sprężystym i dąży do przywrócenia ciała do poprzedniego kształtu.
Pęd
začněte se učit
Pęd to iloczyn masy i prędkości ciała. Jest wielkością wektorową.
Zasada zachowania pędu
začněte se učit
Jeżeli na układ nie działa siła zewnętrzna, całkowity pęd układu pozostaje stały.
Bryła sztywna
začněte se učit
Bryła sztywna to ciało, którego punkty zachowują stałe odległości między sobą.
Ruch obrotowy
začněte se učit
Ruch obrotowy to ruch, w którym wszystkie punkty ciała poruszają się po okręgach wokół jednej osi.
Prędkość kątowa
začněte se učit
Prędkość kątowa określa, jak szybko zmienia się kąt obrotu ciała.
Przyspieszenie kątowe
začněte se učit
Przyspieszenie kątowe określa, jak szybko zmienia się prędkość kątowa.
Moment siły
začněte se učit
Moment siły opisuje zdolność siły do wywołania obrotu ciała względem osi.
Moment bezwładności
začněte se učit
Moment bezwładności jest miarą bezwładności ciała w ruchu obrotowym. Zależy od masy i rozmieszczenia masy względem osi obrotu.
Moment pędu
začněte se učit
Moment pędu opisuje ruch obrotowy ciała i zależy od momentu bezwładności oraz prędkości kątowej.
Zasada zachowania momentu pędu
začněte se učit
Jeżeli na układ nie działa zewnętrzny moment siły, całkowity moment pędu układu pozostaje stały.
II zasada dynamiki dla ruchu obrotowego
začněte se učit
Moment siły jest równy iloczynowi momentu bezwładności i przyspieszenia kątowego.
Równowaga bryły sztywnej
začněte se učit
Bryła jest w równowadze, gdy suma sił i suma momentów sił działających na nią są równe zero.
Praca
začněte se učit
Praca to przekaz energii przez siłę działającą na ciało podczas przemieszczenia.
Energia
začněte se učit
Energia to zdolność ciała lub układu do wykonania pracy.
Energia kinetyczna
začněte se učit
Energia kinetyczna to energia związana z ruchem ciała.
Energia potencjalna
začněte se učit
Energia potencjalna to energia związana z położeniem ciała w polu sił, np. w polu grawitacyjnym.
Energia mechaniczna
začněte se učit
Energia mechaniczna to suma energii kinetycznej i potencjalnej.
Zasada zachowania energii mechanicznej
začněte se učit
Jeżeli działają tylko siły zachowawcze, całkowita energia mechaniczna układu pozostaje stała.
Moc
začněte se učit
Moc określa szybkość wykonywania pracy lub przekazywania energii.
Siła zachowawcza
začněte se učit
Siła zachowawcza to siła, której praca nie zależy od toru ruchu, tylko od położenia początkowego i końcowego.
Siła niezachowawcza
začněte se učit
Siła niezachowawcza to siła, której praca zależy od toru ruchu, np. tarcie.
Układ inercjalny
začněte se učit
Układ inercjalny to układ odniesienia, w którym spełniona jest I zasada dynamiki Newtona.
Układ nieinercjalny
začněte se učit
Układ nieinercjalny to układ poruszający się z przyspieszeniem względem układu inercjalnego.
Siła bezwładności
začněte se učit
Siła bezwładności pojawia się w układach nieinercjalnych i jest skutkiem przyspieszenia układu odniesienia.
Ruch drgający
začněte se učit
Ruch drgający to ruch okresowy wokół położenia równowagi.
Amplituda
začněte se učit
Amplituda to maksymalne wychylenie z położenia równowagi.
Okres
začněte se učit
Okres to czas jednego pełnego drgania.
Częstotliwość
začněte se učit
Częstotliwość to liczba drgań wykonanych w jednostce czasu.
Drgania harmoniczne
začněte se učit
Drgania harmoniczne to drgania, w których wychylenie zmienia się sinusoidalnie w czasie.
Siła zwracająca
začněte se učit
Siła zwracająca jest skierowana do położenia równowagi i powoduje ruch drgający.
Wahadło matematyczne
začněte se učit
Wahadło matematyczne to punkt materialny zawieszony na nieważkiej i nierozciągliwej nici, poruszający się pod wpływem grawitacji.
Drgania tłumione
začněte se učit
Drgania tłumione to drgania, których amplituda maleje w czasie z powodu strat energii.
Drgania wymuszone
začněte se učit
Drgania wymuszone to drgania wywołane przez okresową siłę zewnętrzną.
Rezonans
začněte se učit
Rezonans zachodzi wtedy, gdy częstotliwość wymuszająca jest równa lub bliska częstotliwości własnej układu, przez co amplituda drgań rośnie.
Fala
začněte se učit
Fala to rozchodzące się w przestrzeni zaburzenie, które przenosi energię, ale nie przenosi materii jako całości.
Fala mechaniczna
začněte se učit
Fala mechaniczna wymaga ośrodka materialnego do rozchodzenia się.
Fala poprzeczna
začněte se učit
W fali poprzecznej drgania są prostopadłe do kierunku rozchodzenia się fali.
Fala podłużna
začněte se učit
W fali podłużnej drgania są równoległe do kierunku rozchodzenia się fali.
Długość fali
začněte se učit
Długość fali to odległość między dwoma najbliższymi punktami fali drgającymi zgodnie w tej samej fazie.
Częstotliwość fali
začněte se učit
Częstotliwość fali to liczba pełnych drgań w jednostce czasu.
Prędkość fali
začněte se učit
Prędkość fali to szybkość rozchodzenia się zaburzenia w ośrodku.
Interferencja
začněte se učit
Interferencja to nakładanie się fal, które może prowadzić do wzmocnienia lub wygaszenia.
Dyfrakcja
začněte se učit
Dyfrakcja to ugięcie fali na przeszkodzie lub szczelinie.
Fala stojąca
začněte se učit
Fala stojąca powstaje przez nałożenie dwóch fal o tej samej częstotliwości i amplitudzie, biegnących w przeciwnych kierunkach.
Węzeł fali stojącej
začněte se učit
Węzeł to punkt fali stojącej, w którym amplituda drgań jest równa zero.
Strzałka fali stojącej
začněte se učit
Strzałka to punkt fali stojącej, w którym amplituda drgań jest maksymalna.
Dźwięk
začněte se učit
Dźwięk to fala mechaniczna podłużna rozchodząca się w ośrodku sprężystym.
Efekt Dopplera
začněte se učit
Efekt Dopplera polega na zmianie częstotliwości odbieranej fali, gdy źródło i obserwator poruszają się względem siebie.
Założenia teorii kinetyczno-molekularnej
začněte se učit
Materia składa się z cząsteczek, które są w ciągłym chaotycznym ruchu i oddziałują ze sobą.
Temperatura w ujęciu kinetycznym
začněte se učit
Temperatura jest miarą średniej energii kinetycznej chaotycznego ruchu cząsteczek.
Gaz doskonały
začněte se učit
Gaz doskonały to model gazu, w którym cząsteczki traktuje się jako punkty materialne, a ich zderzenia są sprężyste.
Ciśnienie gazu
začněte se učit
Ciśnienie gazu wynika ze zderzeń cząsteczek gazu ze ściankami naczynia.
Równanie Clapeyrona
začněte se učit
Równanie Clapeyrona opisuje związek między ciśnieniem, objętością, temperaturą i liczbą moli gazu doskonałego.
Mol
začněte se učit
Mol to ilość substancji zawierająca liczbę Avogadra cząstek.
Liczba Avogadra
začněte se učit
Liczba Avogadra określa liczbę cząstek w jednym molu substancji.
Układ termodynamiczny
začněte se učit
Układ termodynamiczny to część materii wyodrębniona do opisu zjawisk cieplnych.
Stan termodynamiczny
začněte se učit
Stan termodynamiczny opisuje się wielkościami takimi jak temperatura, ciśnienie i objętość.
Temperatura
začněte se učit
Temperatura określa stan cieplny ciała i jest związana ze średnią energią kinetyczną cząsteczek.
Ciepło
začněte se učit
Ciepło to energia przekazywana między ciałami z powodu różnicy temperatur.
Energia wewnętrzna
začněte se učit
Energia wewnętrzna to suma energii kinetycznych i potencjalnych cząsteczek układu.
I zasada termodynamiki
začněte se učit
Zmiana energii wewnętrznej układu jest równa ciepłu dostarczonemu do układu plus praca wykonana nad układem.
II zasada termodynamiki
začněte se učit
Ciepło samorzutnie przepływa od ciała cieplejszego do chłodniejszego, a nie odwrotnie.
Entropia
začněte se učit
Entropia jest miarą nieuporządkowania układu lub liczby możliwych mikroskopowych stanów układu.
Proces izotermiczny
začněte se učit
Proces izotermiczny zachodzi przy stałej temperaturze.
Proces izobaryczny
začněte se učit
Proces izobaryczny zachodzi przy stałym ciśnieniu.
Proces izochoryczny
začněte se učit
Proces izochoryczny zachodzi przy stałej objętości.
Proces adiabatyczny
začněte se učit
Proces adiabatyczny zachodzi bez wymiany ciepła z otoczeniem.
Silnik cieplny
začněte se učit
Silnik cieplny zamienia część pobranego ciepła na pracę mechaniczną.
Sprawność silnika
začněte se učit
Sprawność określa, jaka część pobranego ciepła została zamieniona na pracę użyteczną.
Ładunek elektryczny
začněte se učit
Ładunek elektryczny to właściwość ciał odpowiedzialna za oddziaływania elektryczne.
Zasada zachowania ładunku
začněte se učit
Całkowity ładunek elektryczny układu izolowanego pozostaje stały.
Prawo Coulomba
začněte se učit
Siła elektrostatyczna między dwoma ładunkami punktowymi jest proporcjonalna do iloczynu ładunków i odwrotnie proporcjonalna do kwadratu odległości między nimi.
Pole elektryczne
začněte se učit
Pole elektryczne to przestrzeń, w której na ładunek działa siła elektryczna.
Natężenie pola elektrycznego
začněte se učit
Natężenie pola elektrycznego to siła działająca na jednostkowy ładunek dodatni umieszczony w tym polu.
Potencjał elektryczny
začněte se učit
Potencjał elektryczny określa energię potencjalną jednostkowego ładunku w danym punkcie pola.
Napięcie elektryczne
začněte se učit
Napięcie to różnica potencjałów między dwoma punktami.
Prąd elektryczny
začněte se učit
Prąd elektryczny to uporządkowany ruch ładunków elektrycznych.
Natężenie prądu
začněte se učit
Natężenie prądu to ilość ładunku przepływająca przez przekrój przewodnika w jednostce czasu.
Opór elektryczny
začněte se učit
Opór elektryczny opisuje, jak bardzo przewodnik utrudnia przepływ prądu.
Prawo Ohma
začněte se učit
Natężenie prądu płynącego przez przewodnik jest proporcjonalne do napięcia i odwrotnie proporcjonalne do oporu.
Moc prądu elektrycznego
začněte se učit
Moc prądu określa szybkość przemiany energii elektrycznej w inne formy energii.
Kondensator
začněte se učit
Kondensator to układ przewodników służący do gromadzenia ładunku i energii pola elektrycznego.
Pojemność elektryczna
začněte se učit
Pojemność określa zdolność przewodnika lub kondensatora do gromadzenia ładunku.
Pole magnetyczne
začněte se učit
Pole magnetyczne to przestrzeń, w której działają siły magnetyczne na poruszające się ładunki lub magnesy.
Indukcja magnetyczna
začněte se učit
Indukcja magnetyczna opisuje siłę i kierunek pola magnetycznego.
Siła Lorentza
začněte se učit
Siła Lorentza działa na ładunek poruszający się w polu magnetycznym.
Siła elektrodynamiczna
začněte se učit
Siła elektrodynamiczna działa na przewodnik z prądem umieszczony w polu magnetycznym.
Strumień magnetyczny
začněte se učit
Strumień magnetyczny opisuje ilość pola magnetycznego przenikającego przez daną powierzchnię.
Indukcja elektromagnetyczna
začněte se učit
Indukcja elektromagnetyczna polega na powstawaniu siły elektromotorycznej w obwodzie na skutek zmiany strumienia magnetycznego.
Prawo Faradaya
začněte se učit
Indukowana siła elektromotoryczna jest związana z szybkością zmiany strumienia magnetycznego.
Reguła Lenza
začněte se učit
Prąd indukowany ma taki kierunek, że przeciwdziała przyczynie, która go wywołała.
Równania Maxwella
začněte se učit
Równania Maxwella opisują związek między polami elektrycznymi i magnetycznymi oraz ładunkami i prądami.
Fala elektromagnetyczna
začněte se učit
Fala elektromagnetyczna to rozchodzące się zmienne pole elektryczne i magnetyczne.
Widmo elektromagnetyczne
začněte se učit
Widmo elektromagnetyczne to zakres wszystkich fal elektromagnetycznych, od fal radiowych po promieniowanie gamma.
Światło
začněte se učit
Światło jest falą elektromagnetyczną widzialną dla człowieka.
Prędkość światła
začněte se učit
Prędkość światła w próżni jest stała i wynosi około 300 000 km/s.
Szczególna teoria względności
začněte se učit
Szczególna teoria względności opisuje zjawiska w układach poruszających się ruchem jednostajnym względem siebie z prędkościami bliskimi prędkości światła.
Postulat stałości prędkości światła
začněte se učit
Prędkość światła w próżni jest taka sama dla wszystkich obserwatorów inercjalnych.
Postulat względności
začněte se učit
Prawa fizyki mają taką samą postać we wszystkich układach inercjalnych.
Dylatacja czasu
začněte se učit
Dylatacja czasu oznacza, że czas płynie wolniej w układzie poruszającym się względem obserwatora.
Skrócenie długości
začněte se učit
Skrócenie długości oznacza, że ciało poruszające się względem obserwatora ma mniejszą długość w kierunku ruchu.
Równoważność masy i energii
začněte se učit
Masa i energia są równoważne, co wyraża zależność E = mc².
Optyka
začněte se učit
Optyka to dział fizyki zajmujący się światłem i jego oddziaływaniem z materią.
Promień świetlny
začněte se učit
Promień świetlny to umowna linia pokazująca kierunek rozchodzenia się światła.
Prawo odbicia
začněte se učit
Kąt odbicia jest równy kątowi padania, a promień padający, odbity i normalna leżą w jednej płaszczyźnie.
Załamanie światła
začněte se učit
Załamanie to zmiana kierunku rozchodzenia się światła przy przejściu między ośrodkami.
Prawo załamania
začněte se učit
Prawo załamania opisuje związek między kątami padania i załamania oraz współczynnikami załamania ośrodków.
Współczynnik załamania
začněte se učit
Współczynnik załamania określa, ile razy światło zwalnia w danym ośrodku względem próżni.
Całkowite wewnętrzne odbicie
začněte se učit
Zachodzi, gdy światło przechodzi z ośrodka optycznie gęstszego do rzadszego i kąt padania jest większy od granicznego.
Soczewka
začněte se učit
Soczewka to przezroczysty element optyczny, który skupia lub rozprasza światło.
Soczewka skupiająca
začněte se učit
Soczewka skupiająca powoduje zbieganie się promieni równoległych w ognisku.
Soczewka rozpraszająca
začněte se učit
Soczewka rozpraszająca powoduje rozbieganie się promieni świetlnych.
Ognisko
začněte se učit
Ognisko to punkt, w którym przecinają się promienie po przejściu przez soczewkę skupiającą lub ich przedłużenia dla soczewki rozpraszającej.
Dyspersja
začněte se učit
Dyspersja to zależność współczynnika załamania od długości fali, powodująca rozszczepienie światła.
Interferencja światła
začněte se učit
Interferencja światła to nakładanie się fal świetlnych prowadzące do jasnych i ciemnych prążków.
Dyfrakcja światła
začněte se učit
Dyfrakcja światła to ugięcie światła na przeszkodzie lub szczelinie.
Polaryzacja
začněte se učit
Polaryzacja polega na uporządkowaniu kierunku drgań fali świetlnej.
Foton
začněte se učit
Foton to kwant promieniowania elektromagnetycznego, czyli najmniejsza porcja energii światła.
Energia fotonu
začněte se učit
Energia fotonu zależy od częstotliwości promieniowania.
Efekt fotoelektryczny
začněte se učit
Efekt fotoelektryczny polega na wybijaniu elektronów z powierzchni metalu przez padające światło o odpowiednio dużej częstotliwości.
Praca wyjścia
začněte se učit
Praca wyjścia to minimalna energia potrzebna do wybicia elektronu z metalu.
Dualizm korpuskularno-falowy
začněte se učit
Cząstki materii i światło mogą wykazywać zarówno właściwości falowe, jak i cząstkowe.
Fale de Broglie’a
začněte se učit
Każdej poruszającej się cząstce można przypisać falę materii.
Model atomu Bohra
začněte se učit
Elektrony w atomie mogą znajdować się tylko na określonych orbitach energetycznych, a przy przejściach między nimi emitują lub pochłaniają energię.
Kwantyzacja energii
začněte se učit
Kwantyzacja energii oznacza, że energia może przyjmować tylko określone, dyskretne wartości.
Jądro atomowe
začněte se učit
Jądro atomowe składa się z protonów i neutronów i skupia prawie całą masę atomu.
Izotopy
začněte se učit
Izotopy to atomy tego samego pierwiastka mające tę samą liczbę protonów, ale różną liczbę neutronów.
Promieniotwórczość
začněte se učit
Promieniotwórczość to samorzutna przemiana niestabilnych jąder atomowych połączona z emisją promieniowania.
Promieniowanie alfa
začněte se učit
Promieniowanie alfa to strumień jąder helu.
Promieniowanie beta
začněte se učit
Promieniowanie beta to strumień elektronów lub pozytonów.
Promieniowanie gamma
začněte se učit
Promieniowanie gamma to wysokoenergetyczne promieniowanie elektromagnetyczne.
Czas połowicznego rozpadu
začněte se učit
Czas połowicznego rozpadu to czas, po którym rozpada się połowa jąder promieniotwórczych w próbce.
Reakcja jądrowa
začněte se učit
Reakcja jądrowa to przemiana jądra atomowego pod wpływem zderzenia z inną cząstką lub jądrem.
Rozszczepienie jądra
začněte se učit
Rozszczepienie to podział ciężkiego jądra na lżejsze fragmenty z wydzieleniem energii.
Synteza jądrowa
začněte se učit
Synteza jądrowa to łączenie lekkich jąder w cięższe z wydzieleniem energii.
Podaj zasady dynamiki Newtona.
začněte se učit
I: ciało zachowuje spoczynek lub ruch jednostajny prostoliniowy, gdy siła wypadkowa wynosi zero. II: przyspieszenie zależy od siły wypadkowej i masy. III: każdej akcji odpowiada reakcja równa co do wartości i przeciwna co do zwrotu.

Chcete-li přidat komentář, musíte se přihlásit.