→ Ogólne → Začněte se učit / Stáhněte si MP3 karty

otázka		odpověď
Co to jest atak mass assignment? začněte se učit		Atakujący dopisuje do requestu dodatkowe pole (np. is_admin), które przez update($request->all()) zostaje masowo przypisane do modelu.
Czy ORM zawsze chroni przed SQL Injection? začněte se učit		Nie - tylko przy użyciu standardowego API z bindingami.
Które metody w Laravelu omijają ochronę ORM przed SQL Injection? začněte se učit		DB: raw(), whereRaw(), orderByRaw() oraz NativeQuery w Doctrine.
Jak bezpiecznie posortować wyniki po kolumnie z parametru URL? začněte se učit		Filtrować przez białą listę dozwolonych nazw kolumn, nigdy wstawiać wartość z requestu wprost do ORDER BY.
Gdzie fizycznie trzymany jest token CSRF - w cookie czy poza nim? začněte se učit		Poza cookie - w ukrytym polu formularza lub nagłówku.
Dlaczego stateless API z Bearer tokenem nie potrzebuje ochrony CSRF? začněte se učit		Przeglądarka nie dołącza automatycznie nagłówka Authorization do requestów z obcych stron, w przeciwieństwie do cookies.
Co to jest session fixation? začněte se učit		Atakujący podrzuca ofierze znany sobie z góry session ID, a po jej zalogowaniu przejmuje uwierzytelnioną sesję.
Dlaczego md5/sha1 nie nadają się do hashowania haseł? začněte se učit		Są celowo szybkie, co pozwala atakującemu próbować miliardy kombinacji na sekundę przy wycieku bazy.
Dlaczego bcrypt/argon2id nadają się do hashowania haseł? začněte se učit		Są celowo wolne i konfigurowalnie kosztowne, co drastycznie ogranicza liczbę prób brute-force na sekundę.
Co daje wbudowana sól w bcrypt/argon2id? začněte se učit		Dwa identyczne hasła dają różne hashe, co chroni przed rainbow tables.
Co to jest PHP Object Injection? začněte se učit		unserialize() na inpucie od atakującego może stworzyć dowolny obiekt PHP i wywołać jego magiczne metody z efektem ubocznym.
Czym bezpiecznie zastąpić unserialize() na danych od użytkownika? začněte se učit		json_decode() - nie tworzy dowolnych obiektów PHP.
Jak chronić logowanie przed brute-force? začněte se učit		Rate limiting jednocześnie per IP i per konto, plus rosnące opóźnienie po nieudanej próbie.
Dlaczego komunikat błędu logowania nie powinien mówić czy zły był login czy hasło? začněte se učit		Jeden ogólny komunikat zapobiega enumeracji istniejących kont w systemie.
Jaki jest realny wektor ataku przy nazwie pliku image. jpg. php? začněte se učit		Podwójne rozszerzenie może wykonać się jako PHP zależnie od konfiguracji serwera.
Jak bezpiecznie sprawdzać typ uploadowanego pliku? začněte se učit		Po rzeczywistej zawartości pliku, nigdy po nagłówku Content-Type kontrolowanym przez klienta.
Gdzie przechowywać uploadowane pliki, żeby ograniczyć ryzyko? začněte se učit		Poza katalogiem serwowanym bezpośrednio przez webserver, z losową nazwą pliku.
Co to jest IDOR? začněte se učit		Endpoint sprawdza czy user jest zalogowany, ale nie czy ma prawo do TEGO konkretnego zasobu.
Jak Policy/Voter naprawiają podatność IDOR? začněte se učit		Wymuszają jawne sprawdzenie uprawnień na poziomie konkretnego obiektu, np. authorize('view', $invoice).
Co sprawdza composer audit? začněte se učit		Zainstalowane wersje pakietów względem bazy znanych podatności CVE.
Co robi nagłówek Content-Security-Policy? začněte se učit		Ogranicza źródła, z których przeglądarka może ładować skrypty/style - dodatkowa warstwa obrony przed XSS.
Co robi nagłówek Strict-Transport-Security (HSTS)? začněte se učit		Wymusza, żeby przeglądarka zawsze łączyła się przez HTTPS z daną domeną.
Co robi X-Frame-Options / frame-ancestors? začněte se učit		Blokuje osadzanie strony w iframe na obcej domenie, chroniąc przed clickjackingiem.
Czy usunięcie sekretu z pliku w nowym commicie usuwa go z repozytorium? začněte se učit		Nie - sekret zostaje w historii gita, trzeba go rotować i użyć git filter-repo.
Dlaczego walidacja tylko po stronie frontendu to ryzyko bezpieczeństwa? začněte se učit		Atakujący pomija formularz i wysyła dowolny request wprost do API przez curl albo Postman.
Jak bezpiecznie unieważnić stateless JWT przed jego wygaśnięciem? začněte se učit		Krótki access token plus długożyjący refresh token po stronie serwera, który da się unieważnić.
Dlaczego sprawdź czy klucz istnieje, potem ustaw jest niebezpieczne dla locka w Redis? začněte se učit		Między dwiema operacjami jest okno czasowe, w którym inny proces zdąży zrobić to samo - race condition.
Co to jest XSS w skrócie? začněte se učit		Atak polegający na wstrzyknięciu i wykonaniu złośliwego JavaScriptu w przeglądarce ofiary.
Co to jest CSRF w skrócie? začněte se učit		Atak wykorzystujący to, że przeglądarka automatycznie dołącza cookies ofiary do sfałszowanego requestu.
Czym różni się kontrola przepływu w Symfony od Laravela? začněte se učit		W Symfony jest rozproszona i deklaratywna przez eventy, w Laravelu jawna i sekwencyjna przez middleware.
Czym różni się kontener Symfony od kontenera Laravela pod względem budowy? začněte se učit		Symfony generuje gotowy kod PHP przy kompilacji, Laravel buduje graf zależności przez Reflection w runtime.
Czym fundamentalnie różni się Doctrine od Eloquenta? začněte se učit		Doctrine to Data Mapper - encja nie wie o bazie, Eloquent to Active Record - model sam się zapisuje.
Co daje retry_strategy w Messengerze ponad tries/backoff z Laravela? začněte se učit		Osobną strategię retry per transport, konfigurowaną w YAML bez kodu w każdej wiadomości.
Dlaczego przełączenie symlinku na nowy release jest bezpieczne w trakcie ruchu? začněte se učit		Stary release nadal obsługuje ruch podczas budowania cache, a przełączenie jest atomowe.
Co dokładnie przechowuje OPcache? začněte se učit		Skompilowany opcode (bytecode), nie tekst źródłowy pliku PHP.
Czym różni się OPcache od Redis/Memcached? začněte se učit		OPcache przyspiesza wykonanie kodu PHP, Redis/Memcached cache'uje wyniki zapytań/danych.
Co się psuje przy opcache. validate_timestamps=0 bez restartu PHP-FPM po deployu? začněte se učit		Serwer nadal wykonuje stary, zcache'owany bytecode mimo podmienionych plików na dysku.
Jak zresetować OPcache po deployu bez restartu PHP-FPM? začněte se učit		Wywołać opcache_reset().
Dlaczego strategia symlinkowa eliminuje potrzebę ręcznego resetu OPcache? začněte se učit		Każdy release to inna ścieżka na dysku, więc OPcache nie ma w cache nowych plików.
Dlaczego ALTER TABLE ADD COLUMN NOT NULL na dużej tabeli może dać downtime? začněte se učit		Może wymagać przepisania całej tabeli i trzymać blokadę na zapisy przez cały czas trwania.
Jak bezpiecznie dodać kolumnę NOT NULL na dużej tabeli? začněte se učit		Najpierw jako nullable, wypełnić dane w tle batchami, dopiero potem osobną migracją dodać NOT NULL.
Co to znaczy, że migracja musi być kompatybilna wstecz przy rolling deploy? začněte se učit		Stary i nowy kod działają jednocześnie na różnych instancjach - migracja nie może usuwać czegoś, z czego stary kod jeszcze korzysta.
Jaki jest pierwszy krok bezpiecznego dodania wymaganego pola z zerowym downtime? začněte se učit		Migracja dodająca kolumnę jako nullable, bez wymuszania wartości na istniejących wierszach.
Dlaczego worker kolejki trzeba restartować po deployu, a PHP-FPM nie? začněte se učit		Worker trzyma w pamięci raz wczytany kod z momentu startu procesu.
Jaki jest realny koszt zbyt dużej liczby indeksów przy zapisach? začněte se učit		Każdy indeks musi być zaktualizowany przy INSERT/UPDATE/DELETE, spowalniając zapisy.
Dlaczego dodaj with() wszędzie z automatu to zła praktyka? začněte se učit		Eager loading którego nikt nie potrzebuje marnuje czas zapytania i pamięć.
Co pokazuje kolumna type=ALL w EXPLAIN? začněte se učit		Pełny skan tabeli - silnik przegląda każdy wiersz, indeks nie jest użyty.
Co pokazuje kolumna type=ref lub range w EXPLAIN? začněte se učit		Że zapytanie korzysta z indeksu.
Dlaczego funkcja na kolumnie w WHERE (np. DATE(created_at)) blokuje użycie indeksu? začněte se učit		Indeks jest zbudowany na surowej kolumnie, nie na wyniku funkcji.
Dlaczego LIKE '%something%' nie może użyć standardowego indeksu B-tree? začněte se učit		Wildcard na początku uniemożliwia przeszukiwanie od lewej strony indeksu.
Dlaczego indeks na kolumnie boolean bywa bezużyteczny? začněte se učit		Zbyt niska selektywność - optymalizator uzna pełny skan za tańszy niż skakanie po indeksie.
Jaka kolumna powinna być pierwsza w indeksie kompozytowym: równościowa czy zakresowa? začněte se učit		Równościowa (=) - kolumna zakresowa (>, <, BETWEEN) powinna być ostatnia.
Dlaczego indeks kompozytowy bywa lepszy niż dwa osobne indeksy jednokolumnowe? začněte se učit		Pozwala w jednym przejściu po B-tree zawęzić dokładnie do potrzebnych wierszy.
Jaki jest koszt każdego dodatkowego indeksu? začněte se učit		Musi być aktualizowany przy każdym INSERT/UPDATE/DELETE, spowalniając zapisy.
Co to jest soft delete? začněte se učit		Oznaczenie rekordu jako usuniętego (np. kolumną deleted_at) zamiast fizycznego usunięcia.
Co to jest constraint na poziomie bazy danych? začněte se učit		Ograniczenie typu NOT NULL, UNIQUE, CHECK lub FOREIGN KEY wymuszane przez silnik bazy.
Czym różni się CHAR od VARCHAR? začněte se učit		CHAR ma stałą długość, VARCHAR zmienną - VARCHAR jest bardziej elastyczny.
Co to są migracje bazy danych? začněte se učit		Wersjonowanie struktury bazy pozwalające synchronizować schemat i rollbackować zmiany.
Jak monitorować wydajność zapytań do bazy? začněte se učit		Slow query log, monitoring zapytań w czasie rzeczywistym i analiza EXPLAIN.
Jakie błędy bazodanowe najczęściej występują na produkcji? začněte se učit		Brak indeksów, N+1, deadlocki, zbyt długie transakcje, brak limitów w zapytaniach.
Dlaczego używam ORM nie zwalnia z myślenia o wydajności zapytań? začněte se učit		ORM generuje SQL, ale to programista odpowiada za jego efektywność.
Dlaczego trzeba regularnie rotować sekrety produkcyjne? začněte se učit		Ograniczają okno czasowe, w którym wyciekły sekret jest użyteczny dla atakującego.
Co jest potrzebne, by rotacja sekretu przebiegła bez downtime? začněte se učit		Wsparcie dwóch aktywnych wersji naraz, zanim stara zostanie unieważniona.
Dlaczego aplikacja nie powinna łączyć się z bazą jako root? začněte se učit		Zasada least privilege ogranicza zakres szkód przy kompromitacji aplikacji.
Jakie uprawnienia powinien mieć użytkownik bazy używany przez aplikację? začněte se učit		Tylko te faktycznie potrzebne - SELECT/INSERT/UPDATE/DELETE na konkretnych tabelach.
Dlaczego ENV DB_PASSWORD=xyz w Dockerfile jest niebezpieczne? začněte se učit		Wartość zostaje na stałe w warstwie obrazu i jego historii.
Jak bezpiecznie przekazać sekret podczas budowania obrazu Dockera? začněte se učit		Przez BuildKit --secret, który nie zapisuje wartości w żadnej warstwie.
Gdzie trzymać sekrety używane w pipeline CI/CD? začněte se učit		W zaszyfrowanym storage narzędzia CI, nigdy w pliku konfiguracyjnym repo.
Czy maskowanie sekretów w logach CI zawsze działa? začněte se učit		Nie - ominie je np. zakodowanie base64 lub połączenie z innym stringiem.
Co daje menadżer sekretów (Vault, AWS Secrets Manager) ponad. env? začněte se učit		Audyt dostępu, automatyczną rotację i precyzyjne uprawnienia per sekret.
Dlaczego IAM role jest lepsza niż statyczny klucz API? začněte se učit		Dostarcza tymczasowe, automatycznie rotowane poświadczenia bez przechowywania sekretu.
Co robisz najpierw, gdy wycieknie sekret produkcyjny? začněte se učit		Natychmiastową rotację tego konkretnego sekretu.
Co robisz zaraz po rotacji wyciekłego sekretu? začněte se učit		Audyt logów dostępu i unieważnienie aktywnych sesji/tokenów.
Dlaczego dev/staging nie powinny mieć dostępu do prawdziwych sekretów produkcyjnych? začněte se učit		Mają zwykle słabsze zabezpieczenia - to najsłabsze ogniwo wycieku.
Dlaczego dane produkcyjne w środowisku testowym to osobne ryzyko? začněte se učit		Problem zgodności z RODO - dane powinny być zanonimizowane.
Czy usunięcie hasła z kodu w kolejnym commicie usuwa je z repo? začněte se učit		Nie - nadal jest w historii gita.
Dlaczego hardcodowanie sekretu w prywatnym repo też jest złe? začněte se učit		Widoczne dla każdego kto kiedykolwiek dostanie dostęp - kontraktorów, forki.
Co to jest build-time secret? začněte se učit		Sekret potrzebny tylko podczas budowania obrazu, np. token do rejestru paczek.
Co to jest runtime secret? začněte se učit		Sekret potrzebny dopiero gdy kontener działa, np. hasło do bazy.
Jak wstrzykiwać runtime secret do kontenera? začněte se učit		Przez zmienne środowiskowe albo montowany plik przy starcie, nigdy zapisany w obrazie.
Co kluczowego wprowadził PHP 8.0 względem PHP 7? začněte se učit		JIT, union types, named arguments, match expression, nullsafe operator?->, atrybuty, constructor property promotion.
Co to jest constructor property promotion (PHP 8.0)? začněte se učit		Deklarowanie i przypisywanie właściwości klasy bezpośrednio w sygnaturze konstruktora, bez powtarzania kodu.
Czym różni się match od switch w PHP 8? začněte se učit		match używa ścisłego porównania (===), nie wymaga break i zwraca wartość jako wyrażenie.
Co robi operator nullsafe?-> w PHP 8? začněte se učit		Zwraca null zamiast rzucać błąd, jeśli obiekt po lewej stronie jest null, przerywając dalsze wywołania łańcucha.
Co zmienił PHP 8.0 w obsłudze błędów funkcji wbudowanych? začněte se učit		Wiele z nich zaczęło rzucać TypeError zamiast zwracać null/warning przy złych argumentach.
Co wprowadził PHP 8.1? začněte se učit		Enumy, readonly properties, fibers, first-class callable syntax, typy intersection.
Czym są readonly properties (PHP 8.1)? začněte se učit		Właściwość można zainicjalizować tylko raz w dozwolonym kontekście inicjalizacji (typowo konstruktor, ale nie jedyny możliwy przypadek) - kolejna próba przypisania rzuca błąd.
Co to są enumy w PHP 8.1? začněte se učit		Typ wyliczeniowy z ograniczonym zbiorem wartości, może implementować interfejsy i mieć metody.
Co wprowadził PHP 8.2? začněte se učit		Readonly classes, typy DNF, standalone types (true/false/null), deprecację dynamicznych właściwości.
Co zmienia deprecacja dynamicznych właściwości w PHP 8.2? začněte se učit		Przypisanie właściwości nieistniejącej w deklaracji klasy generuje deprecation warning.
Co wprowadził PHP 8.3? začněte se učit		Typed class constants, atrybut #[Override], funkcję json_validate().
Co wprowadził PHP 8.4? začněte se učit		Property hooks i asymmetric visibility dla właściwości.
Co to jest asymmetric visibility (PHP 8.4)? začněte se učit		Różna widoczność dla odczytu i zapisu tej samej właściwości, np. public read, private set.
Czym HTTP/2 różni się od HTTP/1.1? začněte se učit		Multiplexing wielu requestów na jednym połączeniu TCP zamiast head-of-line blocking.
Czym HTTP/3 różni się od HTTP/2? začněte se učit		Działa na protokole QUIC (UDP) zamiast TCP, eliminując blokowanie na poziomie transportu.
Czym Symfony Console różni się architektonicznie od Laravel Artisan? začněte se učit		Artisan jest w praktyce cienką nakładką na komponent symfony/console używany przez Laravel pod spodem.
Czy Symfony ma wbudowany scheduler jak Laravel? začněte se učit		Nie tradycyjnie - klasyczne podejście to zwykły cron systemowy wołający komendę konsolową (od Symfony 7.3 istnieje komponent Scheduler).
Co oznacza akronim SOLID? začněte se učit		Single Responsibility, Open/Closed, Liskov Substitution, Interface Segregation, Dependency Inversion.
Czym różni się DRY od KISS? začněte se učit		DRY mówi nie powielaj logiki, KISS mówi nie komplikuj bez potrzeby - trzeba balansować oba.
Co oznacza zasada YAGNI? začněte se učit		You Aren't Gonna Need It - nie implementuj czegoś, dopóki nie jest faktycznie potrzebne.
Co oznacza SRP w praktyce? začněte se učit		Jedna klasa, jeden powód do zmiany.
Dlaczego rozbicie OrderService na mniejsze klasy nie jest tylko estetyczne? začněte se učit		Każda odpowiedzialność zmienia się z innego powodu i w innym tempie.
Jaki wzorzec zastępuje rosnący if/elseif na typ płatności? začněte se učit		Strategy pattern - interfejs z osobną implementacją per dostawca.
Jak dodanie nowego dostawcy płatności zgodnie z OCP wpływa na istniejący kod? začněte se učit		Zwykle nie wymaga zmiany istniejącego kodu biznesowego - dodajemy nową klasę implementującą interfejs i konfigurujemy DI.
Co łamie zasadę LSP w przykładzie CachedRepository rzucającego wyjątek zamiast zwrócić null? začněte se učit		Podklasa zmienia kontrakt metody bazowej w sposób niewidoczny na etapie kompilacji.
Dlaczego złamanie LSP jest podstępniejsze niż inne naruszenia SOLID? začněte se učit		Kod kompiluje się i przechodzi typechecking, a mimo to zachowuje się nieprzewidywalnie w runtime.
Co łamie ISP w jednym dużym interfejsie Repository? začněte se učit		Klasa musi implementować metody, których nigdy nie użyje.
Jak naprawić naruszenie ISP w dużym interfejsie? začněte se učit		Rozbić na mniejsze, węższe interfejsy per odpowiedzialność.
Czym DI (Dependency Injection) różni się od DIP (Dependency Inversion)? začněte se učit		DI to technika wstrzykiwania obiektu, DIP to zasada zależności od abstrakcji, nie konkretnej implementacji.
Czy można stosować DI bez DIP? začněte se učit		Tak - wstrzykując konkretną klasę zamiast interfejsu, logika nadal jest sprzężona z implementacją.
Kiedy Repository pattern faktycznie się opłaca? začněte se učit		Gdy realnie planujesz zmianę źródła danych albo chcesz testować logikę bez zależności od frameworka.
Kiedy Repository pattern to niepotrzebny narzut? začněte se učit		W małej aplikacji CRUD, gdzie Eloquent wystarczy na lata.
Jak Decorator dodaje cache do repozytorium bez zmiany jego kodu? začněte se učit		Nowa klasa implementuje ten sam interfejs i owija realną implementację.
Czy Laravel Events / Symfony EventDispatcher to czysty GoF Observer? začněte se učit		Nie do końca - pośredniczy globalny Dispatcher, subject nie zna listenerów bezpośrednio.
Jaki jest sygnał, że wzorzec projektowy to overengineering? začněte se učit		Interfejs z jedną, jedyną implementacją na wszelki wypadek.
Do czego służy typ String w Redis? začněte se učit		Cache pojedynczej wartości lub licznik przez INCR.
Do czego służy typ Hash w Redis? začněte se učit		Mapa pole-wartość pod jednym kluczem, np. cały obiekt usera bez serializacji do JSON.
Do czego służy typ List w Redis? začněte se učit		Prosta kolejka lub stos przez LPUSH/RPOP.
Do czego służy typ Set w Redis? začněte se učit		Unikalne elementy z szybkim sprawdzeniem przynależności przez SISMEMBER.
Do czego służy Sorted Set w Redis? začněte se učit		Ranking/leaderboard i rate limiting z oknem czasowym przez ZADD/ZRANGE.
Czym jest RDB w Redis? začněte se učit		Okresowy snapshot całego stanu do pliku binarnego - szybki restart, ryzyko utraty danych od ostatniego zapisu.
Czym jest AOF w Redis? začněte se učit		Log każdej operacji zapisu, jak WAL - mniejsza utrata danych, wolniejszy restart.
Która polityka eviction pasuje do Redisa jako czystego cache? začněte se učit		allkeys-lru lub allkeys-lfu.
Dlaczego noeviction jest błędem dla czystego cache? začněte se učit		Redis zacznie odrzucać zapisy zamiast usuwać stare wpisy przy zapełnionej pamięci.
Jaki jest problem z rate limitingiem przez osobne INCR i EXPIRE? začněte se učit		Między komendami jest okno czasowe - klucz może zostać bez TTL na zawsze.
Jak bezpiecznie zrobić atomowy rate limiting w Redis? začněte se učit		Skryptem Lua łączącym INCR i EXPIRE w jedną niepodzielną operację.
Jaka jest pułapka Redisa jako session store przy równoległych requestach? začněte se učit		Drugi zapis może nadpisać zmiany pierwszego (lost update).
Jaka jedna komenda bezpiecznie realizuje distributed lock w Redis? začněte se učit		SET key value NX EX ttl.
Co robi Redis Sentinel? začněte se učit		Monitoruje master/replica i automatycznie promuje replikę przy awarii.
Co robi Redis Cluster? začněte se učit		Dzieli dane (sharding) między wiele węzłów po hashu klucza.
Dlaczego KEYS pattern* jest niebezpieczne na produkcji? začněte se učit		Redis jest jednowątkowy - KEYS blokuje wszystkie inne operacje na czas skanowania.
Czym zastąpić KEYS na produkcji? začněte se učit		SCAN z kursorem.
Jak działa exchange typu direct? začněte se učit		Routing key musi dokładnie pasować do binding key kolejki.
Jak działa exchange typu topic? začněte se učit		Routing key z wildcardami * i # - elastyczne dopasowanie wzorca.
Jak działa exchange typu fanout? začněte se učit		Ignoruje routing key, wysyła kopię do wszystkich podłączonych kolejek.
Jak działa exchange typu headers? začněte se učit		Routing na podstawie nagłówków wiadomości, nie routing key.
Co gwarantuje trwałość samej definicji kolejki? začněte se učit		durable: true przy deklaracji kolejki.
Co gwarantuje zapisanie konkretnej wiadomości na dysk? začněte se učit		delivery_mode: 2 (persistent message).
Czy sama durable queue wystarczy, by wiadomość przeżyła restart brokera? začněte se učit		Nie - potrzebna jest też persistent message.
Co się dzieje z wiadomością przy auto-ack, gdy konsument padnie w trakcie przetwarzania? začněte se učit		Jest bezpowrotnie stracona - broker uznał ją za dostarczoną od razu.
Co się dzieje z wiadomością przy manual ack, gdy konsument padnie przed ack? začněte se učit		Broker wykrywa zerwane połączenie i doręcza ją ponownie.
Co określa prefetch count? začněte se učit		Ile nieodpowiedzianych wiadomości broker może wysłać do jednego konsumenta naraz.
Dlaczego brak limitu prefetch jest niebezpieczny? začněte se učit		Może zalać wolnego konsumenta tysiącami wiadomości naraz.
Kiedy wiadomość trafia do Dead Letter Exchange? začněte se učit		Gdy zostanie odrzucona, wygaśnie jej TTL, albo kolejka osiągnie max długość.
Czym DLX różni się od failed_jobs w Laravelu? začněte se učit		Działa na poziomie brokera, łapie też przypadki jak OOM kill konsumenta.
Dlaczego kolejki gwarantują at-least-once, a nie exactly-once? začněte se učit		Broker nie ma pewności, czy konsument zdążył wysłać ack po przetworzeniu.
Co musi zapewnić kod konsumenta przy at-least-once delivery? začněte se učit		Idempotentność - wielokrotne przetworzenie tej samej wiadomości musi dać ten sam efekt.
Czym różni się Redis pub/sub od RabbitMQ trwałościowo? začněte se učit		Redis pub/sub jest bez trwałości - nieaktywny subskrybent traci wiadomość bezpowrotnie.
Co daje Laravel Queues/Symfony Messenger ponad surowy RabbitMQ? začněte se učit		Wspólne API retry/backoff/failed jobs niezależnie od backendu.
Jaki błąd produkcyjny powoduje niekontrolowany wzrost opóźnień w kolejkach? začněte se učit		Konsumenci przestają działać, a producenci dalej publikują.
Co to są Jobs/Queues w skrócie? začněte se učit		Mechanizm asynchronicznego wykonywania zadań, np. maili, webhooków, długich operacji.
Do czego służy Horizon (Laravel) / Messenger (Symfony) na poziomie operacyjnym? začněte se učit		Monitoring kolejek, zarządzanie workerami, retry i failure handling.
Po co fixtures, skoro są migracje? začněte se učit		Migracje odpowiadają za strukturę bazy, fixtures za przewidywalne dane testowe.
Czym różni się Stub od Mocka? začněte se učit		Stub tylko zwraca dane, Mock dodatkowo weryfikuje jak został wywołany.
Czym różni się Fake od Spy? začněte se učit		Fake to uproszczona implementacja, Spy obserwuje wywołania prawdziwego obiektu.
Jakie są trzy główne rodzaje testów? začněte se učit		Unit, integracyjne i end-to-end (E2E).
Co sprawdzają testy jednostkowe? začněte se učit		Pojedynczą jednostkę kodu w izolacji - powinny być szybkie i deterministyczne.
Co sprawdzają testy integracyjne? začněte se učit		Współpracę kilku komponentów, np. serwis plus baza danych.
Co mówi piramida testów (test pyramid)? začněte se učit		Dużo testów unit, mniej integracyjnych, najmniej E2E.
Na czym polega TDD? začněte se učit		Cykl: napisz test (red), zaimplementuj (green), refactor.
Czym BDD różni się od TDD? začněte se učit		Skupia się na zachowaniu systemu z perspektywy użytkownika, językiem Given/When/Then.
Czy 100% code coverage oznacza brak bugów? začněte se učit		Nie - coverage pokazuje ile kodu jest testowane, nie jakość testów.
Co robi statyczna analiza kodu? začněte se učit		Wykrywa błędy typów, martwy kod i naruszenia standardów bez uruchamiania programu.
Jakie narzędzia do statycznej analizy PHP są popularne? začněte se učit		PHPStan, Psalm, PHP_CodeSniffer.
Co to jest flaky test? začněte se učit		Test, który losowo przechodzi lub failuje, często przez zależność od czasu lub async.
Jak radzić sobie z flaky testami? začněte se učit		Eliminacja sleepów, stabilne dane, poprawna synchronizacja zamiast czekania na czas.
Dlaczego rebase na wypchniętej gałęzi jest niebezpieczny? začněte se učit		Przepisuje historię - każdy commit dostaje nowy hash, rozjeżdżając się z kopiami innych osób.
Na jakich gałęziach bezpiecznie robić rebase? začněte se učit		Tylko lokalnych, niewypchniętych.
Co robi squash w interactive rebase? začněte se učit		Łączy kilka commitów w jeden.
Kiedy stosuje się interactive rebase przed PR? začněte se učit		Żeby uporządkować bałagan commitów w czytelną historię dla reviewera.
Na czym polega git bisect? začněte se učit		Wyszukiwanie binarne commita, który wprowadził regresję.
O ile szybszy jest git bisect od ręcznego przeglądania przy 1000 commitach? začněte se učit		Potrzeba ok. 10 kroków zamiast setek.
Co śledzi git reflog? začněte se učit		Każdą zmianę wskaźnika HEAD lokalnie, nawet commity niedostępne z żadnej gałęzi.
Jak odzyskać commity po przypadkowym git reset --hard? začněte se učit		Znaleźć je w git reflog i zrobić reset --hard na tamten hash.
Do czego służy git cherry-pick? začněte se učit		Przeniesienia jednego konkretnego commita na inną gałąź, np. hotfix backport.
Jaki jest kompromis git-flow względem trunk-based development? začněte se učit		Więcej struktury i bezpieczeństwa wydań kosztem bolesnych merge'y długich gałęzi.
Co robi kill (SIGTERM)? začněte se učit		Prosi proces o zakończenie, dając szansę posprzątać.
Co robi kill -9 (SIGKILL)? začněte se učit		Natychmiast ubija proces bez żadnej szansy na sprzątanie.
Kiedy używać kill -9? začněte se učit		Tylko gdy proces zawiesił się i nie reaguje na SIGTERM.
Dlaczego chmod -R 777 na storage/var to zły pomysł? začněte se učit		Daje zapis każdemu userowi na serwerze, nie tylko procesowi PHP-FPM.
Jakie poprawne uprawnienia dla katalogu storage/var? začněte se učit		chown na usera serwera (np. www-data) plus chmod 775.
Dlaczego trzeba restartować workery kolejki po deployu? začněte se učit		Trzymają w pamięci stary kod wczytany przy starcie procesu.
Dlaczego hasło do SSH to zła praktyka? začněte se učit		Podatne na brute-force i wymaga przesyłania sekretu przy każdym logowaniu.
Co robi ssh-agent? začněte se učit		Trzyma odszyfrowany klucz prywatny w pamięci, żeby nie wpisywać passphrase za każdym razem.
Do czego służy tail -f? začněte se učit		Pokazuje na żywo nowe linie dopisywane do pliku logu.
Do czego służy journalctl -f? začněte se učit		To samo co tail -f, ale dla logów usług zarządzanych przez systemd.
Dlaczego warto mieć jeden spójny kształt JSON błędu API? začněte se učit		Frontend pisze jedną ścieżkę obsługi błędów zamiast rozgałęziać się per typ.
Które metody HTTP są idempotentne? začněte se učit		GET, PUT, DELETE.
Czy POST jest idempotentny? začněte se učit		Nie - powtórzenie tworzy kolejny zasób.
Jak zweryfikować, że webhook faktycznie pochodzi od zaufanego nadawcy? začněte se učit		Weryfikacja podpisu HMAC liczonego ze wspólnego sekretu.
Od czego zacząć odpowiedź na pytanie zaprojektuj system X? začněte se učit		Od pytań doprecyzowujących skalę i wymagania, nie od razu od technologii.
Co przede wszystkim ocenia rekruter w pytaniu system design? začněte se učit		Proces dochodzenia do rozwiązania i zadawane pytania, nie podręcznikową odpowiedź.
Dlaczego skalowanie poziome wymaga aplikacji stateless? začněte se učit		Każdy request może trafić na dowolną instancję i musi dostać ten sam wynik.
Co się psuje przy skalowaniu poziomym, jeśli sesja jest w pamięci procesu? začněte se učit		User przekierowany na inną instancję przestaje być rozpoznawany jako zalogowany.
Co robi strategia cache-aside? začněte se učit		Aplikacja czyta cache, przy miss czyta bazę i sama zapisuje wynik do cache.
Który wzorzec cache stosuje typowa aplikacja Laravel/Symfony z Redis? začněte se učit		Cache-aside, przez Cache: remember().
Co robi write-through? začněte se učit		Każdy zapis aktualizuje jednocześnie bazę i cache.
Co robi write-behind? začněte se učit		Zapis trafia najpierw do cache, do bazy asynchronicznie z opóźnieniem.
Kiedy relacyjna baza jest lepszym wyborem niż NoSQL? začněte se učit		Gdy dane mają silne relacje i potrzebujesz transakcyjności ACID.
Kiedy NoSQL dokumentowa faktycznie coś daje? začněte se učit		Gdy struktura danych jest zmienna między rekordami albo unikasz kosztownych JOINów.
Czym różni się token bucket od sliding window w rate limiterze? začněte se učit		Token bucket pozwala na krótkie wybuchy ruchu, sliding window liczy dokładnie w oknie czasowym.
Jaki redirect HTTP utrudnia zliczanie kliknięć w URL shortenerze? začněte se učit		301, bo jest cache'owany przez przeglądarkę.
Który redirect daje dokładną analitykę kliknięć w URL shortenerze? začněte se učit		Analitykę zapewnia przede wszystkim endpoint aplikacji rejestrujący kliknięcie przed redirectem - 302/307 można użyć do samego przekierowania, ale trzeba uwzględnić cache i zachowanie klienta.
Jaka jest praktyczna konsekwencja CAP theorem dla read replica MySQL? začněte se učit		Odczyt zaraz po zapisie powinien iść do mastera, nie do repliki z replication lag.
Dlaczego sticky sessions są gorsze niż współdzielony session store? začněte se učit		Nierównomierne obciążenie i utrata sesji przy awarii konkretnej instancji.
Czym różni się == od === w PHP? začněte se učit		== porównuje z konwersją typów, === porównuje wartość i typ.
Dlaczego type juggling bywa niebezpieczny? začněte se učit		Może dać nieoczekiwane wyniki logiczne przy porównaniach dwóch różnych typów.
Jak uniknąć niejawnej konwersji typów przy porównaniach? začněte se učit		Używać === i jawnego rzutowania zamiast ==.
Do czego służy declare(strict_types=1)? začněte se učit		Wymusza ścisłe typowanie argumentów i wartości zwracanych funkcji.
Czym różni się isset() od empty()? začněte se učit		isset() sprawdza istnienie i brak null, empty() dodatkowo traktuje 0, pusty string i false jako puste.
Czym różni się require od include? začněte se učit		require rzuca fatal error przy braku pliku, include tylko warning.
Po co _once w require_once/include_once? začněte se učit		Zapobiega wielokrotnemu załadowaniu tego samego pliku.
Co to jest PSR-4? začněte se učit		Standard mapowania namespace na katalog na dysku dla autoloadingu.
Jak działa garbage collector w PHP? začněte se učit		Reference counting plus wykrywanie cykli referencji.
Jak ręcznie wymusić wykrycie cykli referencji w PHP? začněte se učit		gc_collect_cycles().
Co robi magiczna metoda __toString? začněte se učit		Definiuje jak obiekt zamienia się na string, np. przy echo $obj.
Jakie ryzyko niesie nadużywanie __get/__set/__call? začněte se učit		Zachowanie klasy przestaje wynikać wprost z jej deklarowanych właściwości i metod.
Czym różni się trait od abstract class? začněte se učit		Trait to reużycie kodu bez hierarchii, klasa może użyć wielu traitów naraz.
Ile klas abstrakcyjnych może dziedziczyć jedna klasa PHP? začněte se učit		Tylko jedną.
Co robi late static binding (static:)? začněte se učit		Odnosi się do klasy, na której faktycznie wywołano metodę, nie do klasy ją deklarującej.
Czym różni się static: od self:? začněte se učit		self: zawsze wskazuje klasę deklarującą metodę, static: klasę wywołującą.
Co to są union types w PHP? Type2 pozwalający określić kilka możliwych typów. začněte se učit		Zapis Type1
Co oznacza? Type w sygnaturze PHP? null. začněte se učit		Typ nullable, równoważne Type
Dlaczego warto unikać typu mixed? začněte se učit		Utrudnia testowanie, statyczną analizę i ukrywa realny kontrakt funkcji.
Co to jest immutability obiektu? začněte se učit		Obiekt nie zmienia stanu po utworzeniu - każda zmiana zwraca nowy obiekt.
Co to jest Value Object? začněte se učit		Obiekt reprezentujący wartość bez własnej tożsamości, porównywany przez wartość, nie ID.
Czym jest callable w PHP? začněte se učit		Typ reprezentujący funkcję, metodę lub closure, którą można wywołać.
Co pozwala closure przechwycić ze swojego zewnętrznego zakresu? začněte se učit		Zmienne, przez słowo kluczowe use.
Kiedy warto użyć generatora (yield)? začněte se učit		Przy pracy z dużymi zbiorami danych - oszczędza pamięć, generując dane na żądanie.
Czym różni się Error od Exception w PHP? začněte se učit		Exception to błędy aplikacyjne, Error to błędy silnika PHP - oba implementują Throwable.
Po co jest namespacing w PHP? začněte se učit		Zapobiega konfliktom nazw klas i funkcji, ułatwia organizację dużych projektów.
Dlaczego __autoload() jest dziś przestarzały? začněte se učit		Zastąpiony przez Composer i PSR-4.
Co to jest fluent interface? začněte se učit		Styl API umożliwiający łańcuchowe wywołania metod.
Czym różnią się echo i print w PHP? začněte se učit		echo jest szybsze i nie zwraca wartości, print zwraca 1.
Co może prowadzić do memory leak w PHP mimo automatycznego zwalniania pamięci po requeście? začněte se učit		Cykle referencji, statyczny cache i długie procesy CLI/workery.
Co to jest API? začněte se učit		Kontrakt umożliwiający komunikację między systemami, definiujący operacje, format danych i autoryzację.
Na czym opiera się styl architektoniczny REST? začněte se učit		Na zasobach, metodach HTTP, statelessness i jednolitym interfejsie.
Czym różni się REST od SOAP? začněte se učit		REST jest lekki i używa JSON/HTTP, SOAP jest cięższy, oparty na XML i różnych protokołach.
Czym różni się REST od GraphQL pod względem endpointów? začněte se učit		REST ma wiele endpointów, GraphQL jeden endpoint z precyzyjnymi zapytaniami.
Jaki jest częsty problem REST, który rozwiązuje GraphQL? začněte se učit		Overfetching - pobieranie więcej danych niż faktycznie potrzeba.
Co to jest zasób (resource) w REST? začněte se učit		Logiczny byt, np. /users albo /orders/123, na którym operuje się metodami HTTP.
Do czego służy metoda GET? začněte se učit		Pobranie zasobu.
Do czego służy metoda POST? začněte se učit		Utworzenie nowego zasobu.
Czym różni się PUT od PATCH? začněte se učit		PUT robi pełną aktualizację zasobu, PATCH częściową.
Co oznaczają kody statusu z grupy 2xx? začněte se učit		Sukces.
Co oznaczają kody statusu z grupy 4xx? začněte se učit		Błąd po stronie klienta.
Co oznaczają kody statusu z grupy 5xx? začněte se učit		Błąd po stronie serwera.
Czym różni się 401 od 403? začněte se učit		401 to brak autentykacji, 403 to brak uprawnień mimo zalogowania.
Co oznacza status 422? začněte se učit		Błąd walidacji danych wejściowych.
Co to jest stateless API? začněte se učit		Serwer nie przechowuje stanu klienta między requestami - każdy request musi nieść komplet informacji.
Czym różni się autentykacja od autoryzacji? začněte se učit		Autentykacja to kim jesteś, autoryzacja to co możesz zrobić.
Jakie są najpopularniejsze metody autentykacji w API? začněte se učit		Basic Auth, token Bearer, OAuth2, JWT.
Z jakich trzech części składa się JWT? začněte se učit		Header, payload i signature.
Do czego służy OAuth2? začněte se učit		Do autoryzacji dostępu do zasobów bez ujawniania hasła, często w integracjach zewnętrznych.
Co to jest webhook? začněte se učit		HTTP callback wysyłany przez system zewnętrzny po zajściu zdarzenia.
Po co jest rate limiting w API? začněte se učit		Chroni przed nadużyciami, atakami DDoS i błędnymi integracjami.
Czym różni się paginacja offset-based od cursor-based? začněte se učit		Cursor-based lepiej się skaluje przy dużych zbiorach danych.
Jak bezpiecznie wersjonować API? začněte se učit		Przez prefiks w URL (/api/v1), nagłówek lub subdomenę - nigdy łamiąc kontrakt bez wersji.
Co to jest backward compatibility w API? začněte se učit		Nowa wersja API nie psuje działania istniejących klientów.
Po co są timeouty w integracjach? začněte se učit		Chronią system przed wiszącymi requestami i blokowaniem zasobów.
Kiedy stosować retry przy integracji z zewnętrznym API? začněte se učit		Przy timeout i błędach 5xx, zawsze z limitem prób i backoffem.
Co to jest Circuit Breaker? začněte se učit		Mechanizm zapobiegający ciągłym wywołaniom niedziałającego serwisu, chroniący przed kaskadowymi awariami.
Czym różni się integracja synchroniczna od asynchronicznej? začněte se učit		Synchroniczna czeka na odpowiedź, asynchroniczna działa przez event/kolejkę/webhook.
Co powinno się logować przy komunikacji API? začněte se učit		Request id, status odpowiedzi, czas trwania - nigdy dane wrażliwe.
Do czego służy OpenAPI/Swagger? začněte se učit		Dokumentacja, kontrakt API i generowanie klientów.
Co sprawdzają testy kontraktowe? začněte se učit		Zgodność API między konsumentem a dostawcą, ważne przy mikroserwisach.
Do czego służy API Gateway? začněte se učit		Routing, autoryzacja, rate limiting i monitoring w jednym miejscu przed właściwymi serwisami.
Czym jest DevOps? začněte se učit		Kultura i zestaw praktyk łączących development i operacje, celem szybszego i stabilnego deploymentu.
Co to jest środowisko (environment) w kontekście aplikacji? začněte se učit		Oddzielna konfiguracja aplikacji, np. local, staging, production.
Dlaczego nie wolno pracować bezpośrednio na produkcji? začněte se učit		Ryzyko utraty danych, downtime'u i nieodwracalnych błędów.
Czym jest Docker? začněte se učit		Platforma do uruchamiania aplikacji w kontenerach, zapewniająca spójność środowiska.
Czym różni się Docker od maszyny wirtualnej? začněte se učit		Docker jest lżejszy, dzieli jądro systemu, szybciej startuje.
Co definiuje Dockerfile? začněte se učit		Bazowy image, zależności i sposób uruchomienia aplikacji.
Do czego służy Docker Compose? začněte se učit		Uruchamia wiele kontenerów (aplikacja, baza, cache) jednym poleceniem.
Jak wygląda typowy setup PHP w Dockerze? začněte se učit		PHP-FPM, Nginx, baza danych (MySQL/Postgres) i Redis.
Co oznacza CI w CI/CD? začněte se učit		Continuous Integration - automatyczne testy i build przy każdej zmianie.
Co oznacza CD w CI/CD? začněte se učit		Continuous Deployment/Delivery - automatyczne wdrażanie zmian.
Co powinno się dziać w typowym pipeline CI? začněte se učit		Lint, statyczna analiza, testy, build.
Na czym polega blue-green deployment? začněte se učit		Dwie wersje produkcji (stara i nowa) pozwalające na szybki rollback.
Na czym polega canary release? začněte se učit		Nowa wersja trafia najpierw do małej części użytkowników, minimalizując ryzyko.
Do czego służą feature flags? začněte se učit		Kontrola funkcji, szybkie wyłączanie i testy A/B bez nowego deployu.
Co to jest healthcheck? začněte se učit		Endpoint sprawdzający stan aplikacji, używany przez load balancer i orchestrator.
Po co jest load balancer? začněte se učit		Rozkłada ruch na wiele instancji aplikacji, zwiększając dostępność.
Co powinno się monitorować w aplikacji produkcyjnej? začněte se učit		Uptime, zużycie CPU/RAM, czas odpowiedzi, error rate.
Po co jest alerting? začněte se učit		Powiadamia o problemach zanim zauważy je użytkownik.
Jak często i co warto backupować? začněte se učit		Bazę danych i pliki - zawsze regularnie testując proces przywracania.
Kiedy i jak robić rollback wdrożenia? začněte se učit		Przy błędach krytycznych lub spadku wydajności - rollback musi być szybki, przewidywalny i najlepiej zautomatyzowany.
Czym różni się CLI od Web w kontekście PHP? začněte se učit		CLI to długie procesy jak cron i queue workery, Web to krótki cykl życia requestu.
Do czego służy cron w aplikacji webowej? začněte se učit		Zadania cykliczne, sprzątanie, raporty.
Czym jest worker w architekturze aplikacji? začněte se učit		Proces przetwarzający zadania asynchroniczne z kolejki.
Jak unikać memory leaków w długo działających workerach? začněte se učit		Regularny restart workerów i unikanie statycznego cache w pamięci.
Co to znaczy przygotować aplikację pod produkcję (Laravel/Symfony)? začněte se učit		Cache config/routes, włączony OPcache, env prod, wyłączony debug.
Jaki jest pierwszy krok rozbicia fat controllera? začněte se učit		Zidentyfikować odrębne odpowiedzialności wymieszane w jednej metodzie.
Czym różni się DTO od Value Object na przykładzie Money? začněte se učit		DTO to płaski nośnik danych bez logiki, Value Object hermetyzuje wartość razem z logiką i jest niemutowalny.
Jakie konkretne liczby warto podać projektując retry logic do API płatności? začněte se učit		Np. 3 próby, exponential backoff 1s/2s/4s, retry tylko dla 5xx/timeout, nigdy dla 4xx.
Co brać pod uwagę decydując hotfix teraz czy porządna naprawa za 2 dni? začněte se učit		Wpływ biznesowy, ryzyko samego hotfixa i jawną komunikację decyzji zespołowi.
Jak zorganizować foldery modularnego monolitu? začněte se učit		Podział po module domenowym (np. Orders, Billing), nie po typie klasy.
Co powinna zawierać dobra odpowiedź STAR o optymalizacji zapytania? začněte se učit		Konkretny EXPLAIN przed/po i liczbę - o ile szybciej.
Co odróżnia mid developera od juniora? začněte se učit		Samodzielna praca i rozumienie konsekwencji decyzji technicznych na produkcji.
Jak reagować na krytykę kodu w code review? začněte se učit		Wysłuchać, dopytać o intencję, nie traktować jako ataku personalnego.
Czym różni się monolit od mikroserwisów pod względem złożoności startu? začněte se učit		Monolit jest prostszy do wdrożenia i wystarcza mniejszemu zespołowi.
Co to jest modularny monolit? začněte se učit		Monolit podzielony logicznie na moduły z jasnymi granicami i bez bezpośrednich zależności między nimi.
Jaka jest typowa rekomendacja architektoniczna na start nowego projektu? začněte se učit		Modularny monolit, nie mikroserwisy.
Po czym poznać dobry kod? začněte se učit		Jest czytelny, ma testy, łatwo go zmienić i nie zaskakuje.
Kiedy refaktoryzować kod? začněte se učit		Gdy jest często modyfikowany lub regularnie powoduje bugi.
Kiedy nie refaktoryzować kodu? začněte se učit		Bez testów, tuż przed deadlinem, albo tylko dlatego że się nie podoba.
Co to jest dług techniczny (technical debt)? začněte se učit		Koszt przyszłych poprawek wynikający z szybkich, nieoptymalnych rozwiązań przyjętych teraz.
Jak radzić sobie z długiem technicznym? začněte se učit		Dokumentować go, dzielić na małe kroki i spłacać przy okazji feature'ów.
Jak analizować bug na produkcji krok po kroku? začněte se učit		Logi, monitoring, reprodukcja, hotfix lub rollback, dopiero potem root cause analysis.
Jak zapobiegać bugom produkcyjnym? začněte se učit		Testy, code review, monitoring i feature flags.
Jak rozpoznać overengineering we własnym kodzie? začněte se učit		Rozwiązanie jest skomplikowane mimo prostego problemu i nikt go nie rozumie.
Jak komunikować problem techniczny biznesowi? začněte se učit		Bez żargonu, przez wpływ (czas, pieniądze, ryzyko) i z propozycją rozwiązania.
Jak uczyć się nowej technologii efektywnie? začněte se učit		Dokumentacja, małe POC, realne użycie - bez tutorial hell.
Jak ocenić sukces projektu? začněte se učit		Stabilnością, wartością biznesową i łatwością dalszego rozwoju, nie liczbą linii kodu.
Jakie pytania warto zadać przed rozpoczęciem taska? začněte se učit		Po co, dla kogo, co z edge case'ami, jak testować.
Jak radzić sobie z presją czasu w projekcie? začněte se učit		Świadome priorytety i kompromisy, jawna komunikacja ryzyka, bez hero codingu.
Co to jest dirty read? začněte se učit		Transakcja czyta dane zapisane przez inną transakcję, która jeszcze nie zrobiła commit - jeśli ta druga zrobi rollback, przeczytane dane nigdy nie istniały.
Co to jest non-repeatable read? začněte se učit		Dwukrotny odczyt tego samego wiersza w tej samej transakcji zwraca różne wartości, bo inna transakcja zdążyła go zmienić i zacommitować między odczytami.
Co to jest phantom read? začněte se učit		Powtórzenie tego samego zapytania z warunkiem WHERE w tej samej transakcji zwraca inny zestaw wierszy, bo inna transakcja dodała lub usunęła pasujące rekordy.
Który poziom izolacji jako jedyny eliminuje dirty read, ale nadal dopuszcza phantom read? začněte se učit		Repeatable Read.
Jaki jest domyślny poziom izolacji w MySQL InnoDB? začněte se učit		Repeatable Read.
Jaki jest domyślny poziom izolacji w PostgreSQL? začněte se učit		Read Committed.
Jakim kosztem Serializable eliminuje wszystkie trzy anomalie odczytu? začněte se učit		Wydajnością - transakcje faktycznie wykonują się sekwencyjnie albo są blokowane/odrzucane przy konflikcie.
Na czym polega pesymistyczne blokowanie (pessimistic locking)? začněte se učit		Transakcja blokuje wiersz na czas edycji (np. SELECT ... FOR UPDATE), inne transakcje czekają lub dostają błąd.
Na czym polega optymistyczne blokowanie (optimistic locking)? začněte se učit		Każdy zapis sprawdza czy wersja/kolumna zmieniona od odczytu się nie zmieniła - konflikt wykrywany dopiero przy próbie zapisu, bez blokowania w międzyczasie.
Kiedy wybrać pesymistyczne blokowanie zamiast optymistycznego? začněte se učit		Gdy konflikty zapisów są częste - np. wysokiej konkurencyjności aktualizacje tego samego rekordu, jak stan magazynowy.
Co oznacza CQRS? začněte se učit		Command Query Responsibility Segregation - rozdzielenie modelu zapisu (commands) od modelu odczytu (queries), często z osobnymi bazami/reprezentacjami danych.
Jaki jest główny zysk z CQRS? začněte se učit		Model odczytu można niezależnie optymalizować i skalować (np. zdenormalizowane widoki), bez kompromisów narzuconych przez model zapisu.
Co to jest Event Sourcing? začněte se učit		Stan encji nie jest zapisywany wprost, tylko odtwarzany z sekwencji zapisanych zdarzeń, które go doprowadziły do obecnego kształtu.
Jaki jest koszt Event Sourcingu, którego nie ma w zwykłym CRUD? začněte se učit		Złożoność odtwarzania stanu (replay, snapshoty) i konieczność projektowania nieusuwalnego, wersjonowanego strumienia zdarzeń.
Czy CQRS wymaga Event Sourcingu? začněte se učit		Nie - to niezależne wzorce, często łączone, ale każdy da się zastosować bez drugiego.
Co robi nagłówek ETag? začněte se učit		Identyfikator (hash) konkretnej wersji zasobu - klient wysyła go z powrotem przy kolejnym żądaniu, by serwer sprawdził czy zasób się zmienił.
Co zwraca serwer, gdy ETag klienta wciąż pasuje do aktualnej wersji zasobu? začněte se učit		304 Not Modified, bez ciała odpowiedzi - klient używa swojej zcache'owanej kopii.
Czym różni się Cache-Control: no-cache od no-store? začněte se učit		no-cache pozwala zapisać odpowiedź, ale wymusza rewalidację przed użyciem, no-store zabrania jakiegokolwiek zapisu.
Czym różni się Last-Modified od ETag? začněte se učit		Last-Modified to znacznik czasu z rozdzielczością sekundy, ETag to dowolny identyfikator wersji - precyzyjniejszy, bo wykrywa zmiany szybsze niż sekunda.
Na czym polega wzorzec Factory Method? začněte se učit		Tworzenie obiektu deleguje się do metody, którą podklasy mogą nadpisać, by zwrócić inny konkretny typ.
Na czym polega wzorzec Singleton? začněte se učit		Klasa gwarantuje istnienie dokładnie jednej swojej instancji w całej aplikacji i daje do niej globalny punkt dostępu.
Dlaczego Singleton bywa krytykowany jako antywzorzec? začněte se učit		Wprowadza globalny stan i ukrytą zależność, utrudniając testowanie i podmianę implementacji.
Co to jest SSRF (Server-Side Request Forgery)? začněte se učit		Atakujący nakłania serwer do wykonania requestu HTTP w jego imieniu do adresu, który sam kontroluje lub który normalnie byłby niedostępny z zewnątrz.
Jaki jest typowy wektor ataku SSRF w aplikacji webowej? začněte se učit		Pole formularza przyjmujące URL (np. do pobrania obrazka/webhooka), które serwer odpytuje bez walidacji.
Dlaczego SSRF jest szczególnie groźny w środowisku chmurowym? začněte se učit		Serwer może odpytać wewnętrzny endpoint metadanych (np. 169.254.169.254) i wykraść poświadczenia IAM instancji.
Jak ograniczyć ryzyko SSRF? začněte se učit		Biała lista dozwolonych hostów/schematów i blokada requestów do adresów prywatnych/loopback.
Co to jest composer. lock? začněte se učit		Zapisuje dokładne, wylosowane w danym momencie wersje wszystkich zależności (łącznie z zależnościami zależności), by build był powtarzalny.
Czym różni się composer. json od composer. lock? začněte se učit		composer. json deklaruje dopuszczalne zakresy wersji, composer. lock zamraża konkretne, faktycznie zainstalowane wersje.
Co oznacza ^2.3 w składni semver Composera? začněte se učit		Dowolna wersja zgodna wstecznie do następnej głównej wersji, czyli >=2.3.0 <3.0.0.
Co to jest programowanie obiektowe (OOP)? začněte se učit		Paradygmat organizujący kod wokół obiektów łączących dane (właściwości) i zachowanie (metody), zamiast osobnych funkcji i zmiennych.
Czym różni się klasa od obiektu? začněte se učit		Klasa to szablon/definicja, obiekt to konkretna instancja utworzona na jej podstawie.
Co to jest enkapsulacja? začněte se učit		Ukrywanie wewnętrznego stanu obiektu i udostępnianie go tylko przez zdefiniowane metody, nie bezpośredni dostęp do pól.
Co to jest dziedziczenie w OOP? začněte se učit		Klasa potomna przejmuje właściwości i metody klasy bazowej przez słowo kluczowe extends.
Co to jest polimorfizm? začněte se učit		Różne klasy implementujące ten sam interfejs/metodę mogą być używane zamiennie, każda z własnym zachowaniem tej samej metody.
Co to jest abstrakcja w OOP? začněte se učit		Ukrycie szczegółów implementacji za prostym interfejsem, który pokazuje tylko co obiekt robi, nie jak.
Co robią modyfikatory dostępu public, protected, private? začněte se učit		public - dostępne wszędzie, protected - w klasie i podklasach, private - tylko w tej samej klasie.
Do czego służy konstruktor klasy? začněte se učit		Metoda __construct wywoływana automatycznie przy tworzeniu obiektu, do inicjalizacji jego stanu.
Czym różni się interfejs od klasy abstrakcyjnej (podstawowo)? začněte se učit		Interfejs definiuje tylko kontrakt metod bez implementacji, klasa abstrakcyjna może mieć częściową implementację i stan.
Co robi słowo kluczowe implements? začněte se učit		Deklaruje, że klasa dostarcza implementację wszystkich metod zadeklarowanych w danym interfejsie.
Co to jest klucz główny (primary key)? začněte se učit		Kolumna lub zestaw kolumn jednoznacznie identyfikujący każdy wiersz w tabeli.
Co to jest klucz obcy (foreign key)? začněte se učit		Kolumna odwołująca się do klucza głównego w innej tabeli, wymuszająca spójność powiązań między tabelami.
Czym różni się INNER JOIN od LEFT JOIN? začněte se učit		INNER JOIN zwraca tylko wiersze pasujące w obu tabelach, LEFT JOIN zwraca wszystkie wiersze z lewej tabeli nawet bez dopasowania w prawej.
Co robi GROUP BY? začněte se učit		Grupuje wiersze o tej samej wartości kolumny, żeby policzyć na nich funkcję agregującą, np. COUNT czy SUM.
Czym różni się WHERE od HAVING? začněte se učit		WHERE filtruje wiersze przed grupowaniem, HAVING filtruje już zgrupowane wyniki po zastosowaniu funkcji agregującej.
Co to jest indeks bazodanowy w skrócie? začněte se učit		Dodatkowa struktura danych przyspieszająca wyszukiwanie po danej kolumnie kosztem miejsca i wolniejszych zapisów.
Po co jest normalizacja bazy danych? začněte se učit		Eliminuje redundancję danych, dzieląc je na powiązane tabele zamiast powtarzać te same informacje w wielu wierszach.
Co robi git add? začněte se učit		Dodaje zmiany z working directory do staging area, przygotowując je do commita.
Co robi git commit? začněte se učit		Zapisuje zawartość staging area jako nowy punkt w historii repozytorium.
Czym różni się git push od git pull? začněte se učit		git push wysyła lokalne commity do zdalnego repozytorium, git pull pobiera i scala zmiany ze zdalnego repozytorium.
Czym różni się git fetch od git pull? začněte se učit		git fetch tylko pobiera zmiany bez scalania, git pull to fetch plus automatyczny merge.
Co robi git branch? začněte se učit		Tworzy nową niezależną linię rozwoju kodu, żeby zmiany nie trafiały od razu do głównej gałęzi.
Co robi git merge? začněte se učit		Łączy historię jednej gałęzi z drugą, tworząc commit scalający.
Co robi git clone? začněte se učit		Kopiuje całe zdalne repozytorium (historię i pliki) na lokalny dysk.
Co robi polecenie ls -la? začněte se učit		Wypisuje wszystkie pliki w katalogu, łącznie z ukrytymi, w formacie ze szczegółami (uprawnienia, właściciel, rozmiar).
Co robi polecenie grep? začněte se učit		Wyszukuje linie pasujące do wzorca w pliku lub strumieniu tekstu.
Co oznacza liczba w chmod 755? začněte se učit		Uprawnienia rwx dla właściciela, r-x dla grupy, r-x dla innych - trzy cyfry to trzy grupy uprawnień.
Czym różni się proces w tle (&) od procesu na pierwszym planie? začněte se učit		Proces w tle zwraca terminal od razu, nie blokując go do zakończenia zadania.
Do czego służy polecenie ps aux? začněte se učit		Wypisuje wszystkie uruchomione procesy w systemie wraz z ich zużyciem zasobów.
Co to jest wzorzec MVC? začněte se učit		Model-View-Controller - podział aplikacji na dane (Model), logikę żądania (Controller) i warstwę prezentacji (View).
Czym różni się framework od biblioteki? začněte se učit		Framework narzuca strukturę i sam woła twój kod (inversion of control), bibliotekę wywołujesz ty, kiedy chcesz.
Co to jest sesja w aplikacji webowej? začněte se učit		Sposób przechowywania stanu użytkownika między requestami, zwykle powiązany z ciasteczkiem zawierającym identyfikator sesji.
Co to jest cookie? začněte se učit		Mały fragment danych zapisywany w przeglądarce i wysyłany automatycznie z każdym requestem do tej samej domeny.
Co to jest ORM w skrócie? začněte se učit		Warstwa mapująca wiersze bazy danych na obiekty w kodzie, żeby nie pisać SQL ręcznie.
Co to jest routing w aplikacji webowej? začněte se učit		Mechanizm dopasowujący adres URL i metodę HTTP do konkretnego kontrolera/akcji, która go obsłuży.
Co to jest kontroler w Laravelu/Symfony? začněte se učit		Klasa grupująca metody obsługujące konkretne żądania HTTP i zwracające odpowiedź.
Co to jest middleware w skrócie? začněte se učit		Warstwa kodu wykonywana przed lub po kontrolerze, np. do autoryzacji, logowania czy modyfikacji requestu/response.
Czym różni się array_key_exists() od isset() dla wartości null w tablicy? začněte se učit		array_key_exists() zwraca true nawet gdy wartość pod kluczem to null, isset() dla null zwróci false.
Co daje słowo kluczowe final przy klasie lub metodzie? začněte se učit		final na klasie blokuje dziedziczenie, final na metodzie blokuje jej nadpisanie w podklasach.
Co to są intersection types w PHP (Type1&Type2)? začněte se učit		Wymóg, żeby wartość spełniała jednocześnie wszystkie wskazane typy/interfejsy, nie tylko jeden z nich jak w union types.
Jak działa multi-catch w PHP (catch (TypeA Jeden blok catch obsługuje kilka typów wyjątków naraz, bez powielania identycznej logiki w osobnych blokach. začněte se učit		TypeB $e))?
Co to jest Composer? začněte se učit		Menadżer zależności dla PHP - instaluje paczki, generuje autoloader zgodny z PSR-4 i zarządza wersjami przez composer. json/composer. lock.
Co to jest Dependency Injection w skrócie? začněte se učit		Przekazywanie obiektowi jego zależności z zewnątrz, np. przez konstruktor, zamiast tworzenia ich samodzielnie wewnątrz klasy.
Czym różni się coupling od cohesion? začněte se učit		Coupling to stopień zależności między modułami (im niższy tym lepiej), cohesion to stopień spójności odpowiedzialności wewnątrz jednego modułu (im wyższy tym lepiej).
Co oznacza zasada composition over inheritance? začněte se učit		Preferowanie budowania zachowania przez złożenie mniejszych obiektów/interfejsów zamiast rozbudowanej hierarchii dziedziczenia, która usztywnia kod.
Czym Entity różni się od Value Object? začněte se učit		Entity ma tożsamość (ID) i pozostaje tym samym bytem mimo zmiany atrybutów, Value Object jest identyfikowany przez swoją wartość i jest niemutowalny.
Co to jest klasa Service w architekturze aplikacji? začněte se učit		Hermetyzuje logikę biznesową niezwiązaną bezpośrednio z jedną encją, koordynując repozytoria i inne serwisy - odciąża kontroler i model.
Co to jest covering index? začněte se učit		Indeks zawierający wszystkie kolumny potrzebne zapytaniu, więc silnik odpowiada z samego indeksu bez sięgania do właściwych wierszy tabeli.
Co oznacza selektywność (cardinality) kolumny pod kątem indeksowania? začněte se učit		Stosunek liczby unikalnych wartości do liczby wierszy - wysoka selektywność czyni indeks opłacalnym, niska (np. boolean) zwykle nie.
Co to jest deadlock w bazie danych? začněte se učit		Dwie transakcje wzajemnie czekają na zwolnienie blokad trzymanych przez tę drugą - baza wykrywa cykl i przerywa jedną z transakcji błędem.
Co to jest race condition przy równoległym dostępie do tych samych danych? začněte se učit		Wynik zależy od nieprzewidywalnej kolejności wykonania dwóch operacji na tym samym zasobie, np. dwóch równoległych aktualizacji tego samego wiersza.
Dlaczego unique constraint w bazie jest bezpieczniejszy niż sprawdzenie unikalności w kodzie aplikacji? začněte se učit		Baza gwarantuje atomowość na poziomie silnika - dwa równoległe requesty mogą ominąć sprawdzenie w kodzie przed zapisem, ale nie ominą constraintu.
Co to jest CTE (Common Table Expression)? začněte se učit		Nazwane, tymczasowe zapytanie zdefiniowane przez WITH, używane w głównym zapytaniu jak zwykła tabela - poprawia czytelność złożonych zapytań.
Co robią window functions (np. ROW_NUMBER() OVER())? začněte se učit		Liczą wartość względem grupy wierszy (partycji) bez zwijania ich do jednego wiersza, w przeciwieństwie do GROUP BY.
Co to jest subquery (podzapytanie)? začněte se učit		Zapytanie zagnieżdżone wewnątrz innego zapytania, którego wynik jest używany jako wartość, lista lub tabela dla zapytania nadrzędnego.
Co robi atrybut cookie SameSite? začněte se učit		Ogranicza wysyłanie cookie przy requestach cross-site - SameSite=Strict/Lax znacząco utrudnia CSRF.
Co robi atrybut cookie HttpOnly? začněte se učit		Blokuje dostęp do wartości cookie z poziomu JavaScript - chroni token sesji przed kradzieżą przez XSS.
Co robi atrybut cookie Secure? začněte se učit		Każe przeglądarce wysyłać cookie wyłącznie przez HTTPS, nigdy przez zwykłe HTTP.
Czym różni się merge od rebase? začněte se učit		Merge tworzy nowy commit scalający i zachowuje pełną historię obu gałęzi, rebase przepisuje commity jednej gałęzi na czubek drugiej, dając liniową historię.
Czym różni się git reset od git revert? začněte se učit		Reset cofa wskaźnik gałęzi i opcjonalnie zmiany, przepisując historię, revert tworzy nowy commit odwracający zmiany, zachowując historię - bezpieczny na wypchniętej gałęzi.
Co realnie trzeba zrobić przy konflikcie mergowania? začněte se učit		Ręcznie wybrać lub połączyć sprzeczne fragmenty w oznaczonych blokach <<<<<<< ======= >>>>>>>, dodać plik i dokończyć commit/rebase.
Do czego służy git stash? začněte se učit		Tymczasowo odkłada niezacommitowane zmiany z working directory, np. żeby przełączyć się na inną gałąź z czystym stanem.
Co to jest HEAD w gicie? začněte se učit		Wskaźnik na aktualnie wybrany commit/branch, na którym pracuje working directory.
Czym różni się image od container w Dockerze? začněte se učit		Image to niezmienny szablon (warstwy plików), container to jego uruchomiona, żywa instancja z własnym stanem w runtime.
Do czego służy volume w Dockerze? začněte se učit		Trwałe przechowywanie danych poza cyklem życia kontenera, np. dane bazy, które mają przetrwać restart lub usunięcie kontenera.
Co daje sieć Docker (docker network)? začněte se učit		Izolowaną komunikację między kontenerami po nazwie usługi zamiast po IP, bez wystawiania portów na zewnątrz.
Co daje multi-stage build w Dockerfile? začněte se učit		Oddziela etap budowania (z narzędziami/zależnościami dev) od finalnego obrazu produkcyjnego zawierającego tylko to, co potrzebne w runtime - mniejszy i bezpieczniejszy image.
Czym różni się ENV od ARG w Dockerfile? začněte se učit		ARG istnieje tylko podczas budowania obrazu, ENV zostaje w finalnym obrazie i jest dostępny również w runtime kontenera.
Jak Docker wykorzystuje cache przy budowaniu obrazu? začněte se učit		Cache'uje wynik każdej instrukcji warstwowo - zmiana w danej linii Dockerfile unieważnia cache tej i wszystkich kolejnych warstw, dlatego rzadziej zmieniane instrukcje warto umieszczać wcześniej.
Do czego służy polecenie top? začněte se učit		Pokazuje w czasie rzeczywistym listę procesów wraz z bieżącym zużyciem CPU i pamięci.
Co robi polecenie chown? začněte se učit		Zmienia właściciela, a opcjonalnie też grupę, pliku lub katalogu.
Do czego służy polecenie find? začněte se učit		Wyszukuje pliki i katalogi w drzewie katalogów po nazwie, typie, dacie modyfikacji i innych kryteriach.
Do czego służy polecenie curl? začněte se učit		Wysyła requesty HTTP(S) i inne z linii komend - przydatne do testowania API bez przeglądarki.
Do czego służy polecenie ss? začněte se učit		Pokazuje aktywne połączenia sieciowe i nasłuchujące porty, nowocześniejszy odpowiednik netstat.
Czym różni się redirect 301 od 302? začněte se učit		301 to przekierowanie stałe, cache'owane przez przeglądarki i wyszukiwarki, 302 to tymczasowe i nie powinno być trwale cache'owane.
Czym różni się redirect 307 od 302? začněte se učit		307 gwarantuje zachowanie oryginalnej metody HTTP i body requestu, 302 historycznie bywał zamieniany przez klienty na GET.
Czym różni się redirect 308 od 301? začněte se učit		308 to trwały odpowiednik 301, ale tak jak 307 gwarantuje zachowanie metody HTTP i body, czego 301 nie gwarantuje.
Co oznacza status 303 See Other? začněte se učit		Każe klientowi pobrać wskazany zasób metodą GET niezależnie od metody oryginalnego requestu - typowe po POST, żeby uniknąć ponownego wysłania formularza przy odświeżeniu.
Czym różni się array_map() od array_walk()? začněte se učit		array_map() zwraca nową tablicę z wynikami, array_walk() modyfikuje oryginalną tablicę przez referencję i nie zwraca nowej.
Co robi array_filter() bez podanego callbacku? začněte se učit		Usuwa z tablicy elementy, które są falsy (0, ", null, false, []).
Do czego służy array_reduce()? začněte se učit		Redukuje tablicę do pojedynczej wartości, akumulując wynik przez callback i wartość początkową.
Czym różni się array_merge() od operatora +? začněte se učit		array_merge() dla kluczy numerycznych przenumerowuje i dopisuje wartości z obu tablic, + zachowuje klucze z pierwszej tablicy i ignoruje duplikaty z drugiej.
Co się dzieje z kluczami tekstowymi przy array_merge() z konfliktem? začněte se učit		Wartość z drugiej tablicy nadpisuje wartość z pierwszej pod tym samym kluczem.
Czym różni się in_array() z trzecim argumentem true od domyślnego wywołania? začněte se učit		Z true porównanie jest ścisłe (===, sprawdza też typ), domyślnie porównanie jest luźne (==).
Czym różni się sort() od usort()? začněte se učit		sort() sortuje wg domyślnego porównania i resetuje klucze, usort() sortuje wg własnej funkcji porównującej.
Co zwraca array_search(), gdy nie znajdzie elementu? začněte se učit		false, dlatego trzeba porównywać wynik przez === false, bo poprawny klucz 0 też jest falsy.
Do czego służy array_column()? začněte se učit		Wyciąga wartości jednej kolumny z tablicy tablic/obiektów, np. same id z listy rekordów.
Czym różni się array_diff() od array_intersect()? začněte se učit		array_diff() zwraca elementy z pierwszej tablicy, których nie ma w pozostałych, array_intersect() zwraca elementy wspólne dla wszystkich.
Czym różni się array_slice() od array_splice()? začněte se učit		array_slice() zwraca wycinek bez modyfikacji oryginału, array_splice() modyfikuje oryginalną tablicę (usuwa/wstawia elementy) i zwraca usunięte.
Co robi array_unique() i jaki ma domyślny sposób porównania? začněte se učit		Usuwa duplikaty wartości, porównując je domyślnie jako stringi (SORT_STRING).
Czym różni się array_combine() od array_flip()? začněte se učit		array_combine() tworzy tablicę z jednej tablicy jako kluczy i drugiej jako wartości, array_flip() zamienia miejscami klucze i wartości tej samej tablicy.
Czym różni się explode() od str_split()? začněte se učit		explode() dzieli string wg separatora na tablicę części, str_split() dzieli string na kawałki o stałej długości znaków.
Czym różni się substr() od mb_substr()? začněte se učit		substr() liczy pozycje w bajtach (psuje wielobajtowe znaki UTF-8), mb_substr() liczy w znakach.
Czym różni się str_replace() od preg_replace()? začněte se učit		str_replace() podmienia stały tekst, preg_replace() podmienia dopasowania wyrażenia regularnego.
Do czego służą str_contains(), str_starts_with(), str_ends_with()? začněte se učit		Sprawdzają odpowiednio: czy string zawiera podciąg, czy zaczyna się od podciągu, czy kończy się podciągiem - bez potrzeby liczenia pozycji jak przy strpos().
Dlaczego strpos() == false to częsty błąd, a strpos() === false jest poprawne? začněte se učit		Dopasowanie na pozycji 0 jest falsy przy ==, więc trzeba porównywać ściśle (===), inaczej pozycja 0 zostanie potraktowana jak brak dopasowania.
Co robi sprintf() i czym różni się od printf()? začněte se učit		Formatuje string wg wzorca z placeholderami (%s, %d itd.) i go zwraca, printf() robi to samo, ale od razu wypisuje wynik zamiast zwracać.
Czym różni się trim() od ltrim() i rtrim()? začněte se učit		trim() usuwa białe znaki z obu końców stringa, ltrim() tylko z lewej, rtrim() tylko z prawej.

Ogólne

Chcete-li přidat komentář, musíte se přihlásit.

více